Nad przestrzeganiem prawa pracy nie czuwa jeden organ. Kodeks rozdziela kompetencje: Państwowa Inspekcja Pracy zajmuje się prawem pracy wraz z bezpieczeństwem i higieną pracy, a Państwowa Inspekcja Sanitarna higieną pracy i warunkami środowiska pracy. Organizację i zakres działania obu inspekcji regulują odrębne przepisy.

### Najważniejsze punkty

- Nadzór i kontrola przestrzegania prawa pracy, w tym przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, należy do Państwowej Inspekcji Pracy.
- Państwowa Inspekcja Sanitarna nadzoruje przestrzeganie zasad i przepisów higieny pracy oraz warunków środowiska pracy.
- Zakresy obu inspekcji stykają się na obszarze higieny pracy, dlatego ten sam stan faktyczny może zainteresować oba organy.
- Kodeks nie określa organizacji ani zakresu działania inspekcji, lecz odsyła w tym zakresie do odrębnych przepisów.

### W praktyce

Dla pracodawcy oznacza to dwa niezależne tory kontroli, prowadzone na innych podstawach i kończące się innymi środkami prawnymi. Ustalenia jednej inspekcji nie wiążą drugiej, a wykonanie jej zaleceń nie zwalnia z obowiązków egzekwowanych przez drugi organ.

Kodeks pracy

Przepis ustanawia ogólny obowiązek przestrzegania prawa Rzeczypospolitej Polskiej. Oznacza to, że każda osoba powinna stosować się do obowiązujących przepisów. Sformułowanie „każdy” wskazuje na powszechny charakter tego obowiązku. Przepis nie ogranicza go do określonej grupy osób, funkcji ani sytuacji. W praktyce sens tej regulacji sprowadza się do wymagania, aby postępowanie każdej osoby było zgodne z prawem Rzeczypospolitej Polskiej. Nie jest to uprawnienie ani możliwość wyboru, lecz obowiązek. Sam przepis wyraża tę zasadę w sposób ogólny i nie wskazuje szczegółowych sposobów jej realizacji. Nie określa także odrębnych wyjątków, procedur ani konsekwencji naruszenia obowiązku. Jego treść koncentruje się na podstawowej zasadzie, zgodnie z którą prawo obowiązuje każdego.

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja wskazuje, że Rzeczpospolita Polska przestrzega prawa międzynarodowego, które jest dla niej wiążące. Oznacza to, że państwo powinno stosować się do tych norm międzynarodowych, które mają wobec niego charakter obowiązujący. Przepis nie mówi o przestrzeganiu każdego prawa międzynarodowego, lecz tylko takiego, które wiąże Polskę. Reguła ta określa sposób działania państwa w relacjach związanych z prawem międzynarodowym. Polska nie może pomijać wiążących ją norm tego prawa. Obowiązek został sformułowany ogólnie i odnosi się do Rzeczypospolitej Polskiej jako państwa. Sam przepis nie wylicza rodzajów prawa międzynarodowego ani nie opisuje procedury ustalania, kiedy dana norma wiąże Polskę. Najważniejsze są więc dwa elementy: istnienie prawa międzynarodowego oraz jego wiążący charakter wobec Polski. Dopiero łączne wystąpienie tych cech uruchamia obowiązek przestrzegania. Przepis wyraża tym samym konstytucyjną zasadę, zgodnie z którą Polska respektuje obowiązujące ją prawo międzynarodowe.

Przestrzeganie prawa

Przestrzeganie prawa w przepisach

Kodeks pracy1 przepis

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej2 przepisy

o fundacji rodzinnej1 przepis

Prawo łowieckie1 przepis

Prawo ochrony środowiska1 przepis