Przesłuchanie podejrzanego

Przesłuchanie podejrzanego to czynność procesowa w postępowaniu karnym, podczas której osoba mająca status podejrzanego składa wyjaśnienia dotyczące zarzucanego jej czynu. Jest przeprowadzane przede wszystkim w postępowaniu przygotowawczym przez organ prowadzący postępowanie, w szczególności prokuratora albo Policję.

Podejrzanym jest osoba, której przedstawiono zarzut popełnienia przestępstwa albo wobec której, w przypadkach określonych w przepisach, rozpoczęto przesłuchanie w tym charakterze bez wcześniejszego wydania odrębnego postanowienia o przedstawieniu zarzutów. Przesłuchanie może nastąpić po przedstawieniu zarzutu, a także w dalszym toku postępowania, gdy zachodzi potrzeba uzyskania kolejnych wyjaśnień.

Najważniejsze cechy przesłuchania podejrzanego to:

• podejrzany ma prawo składać wyjaśnienia, odmówić ich składania w całości albo odmówić odpowiedzi na poszczególne pytania;
• przed przesłuchaniem powinien zostać poinformowany o treści zarzutu oraz o przysługujących mu prawach;
• podejrzany może korzystać z pomocy obrońcy, a na jego żądanie przesłuchanie odbywa się z udziałem obrońcy; niestawiennictwo obrońcy co do zasady nie blokuje jednak przeprowadzenia czynności;
• w razie potrzeby zapewnia się udział tłumacza lub środki umożliwiające porozumiewanie się osobie, która nie posługuje się językiem polskim albo ma trudności w komunikacji;
• przebieg przesłuchania utrwala się w protokole, a złożone wyjaśnienia mogą zostać wykorzystane jako dowód i podlegać ocenie wraz z innymi dowodami.

Podejrzany nie występuje w tej czynności jako świadek i nie składa zeznań pod rygorem odpowiedzialności za fałszywe zeznania. Obowiązuje go prawo do obrony oraz zasada, że nie musi dostarczać dowodów przeciwko sobie. Niedopuszczalne jest wymuszanie wyjaśnień przemocą, groźbą, bezprawną presją lub innymi metodami naruszającymi swobodę wypowiedzi. Przesłuchanie ma znaczenie dla ustalenia stanowiska podejrzanego, weryfikacji zarzutu i zebrania materiału dowodowego, ale samo w sobie nie przesądza o jego winie.