Przepływ nienaruszalny

Przepływ nienaruszalny to takie minimum przepływu wody w cieku wodnym, które powinno pozostać zachowane, aby możliwe było podtrzymanie życia biologicznego. Chodzi więc nie o dowolną ilość wody ani o maksymalny lub przeciętny przepływ, lecz o dolną granicę, poniżej której warunki panujące w cieku mogłyby przestać wystarczać organizmom żyjącym w wodzie i w jej bezpośrednim otoczeniu.

Najważniejsze elementy pojęcia:

• dotyczy wody płynącej w cieku wodnym,
• odnosi się do minimalnego poziomu przepływu,
• jego celem jest zachowanie warunków koniecznych dla życia biologicznego,
• uwzględnia przyrodniczą funkcję cieku, a nie wyłącznie jego znaczenie gospodarcze.

Definicja tego terminu znajduje się w ustawie „Ochrona gruntów rolnych i leśnych”, w art. 4. Pojęcie porządkuje sposób mówienia o ilości wody, która powinna być zachowana z uwagi na potrzeby przyrodnicze. W tym ujęciu ciek wodny nie jest traktowany jedynie jako zasób, z którego można pobierać wodę lub który można wykorzystywać do różnych celów. Jego przepływ ma również znaczenie dla utrzymania życia biologicznego, dlatego musi istnieć określone minimum zabezpieczające tę funkcję.

Praktyczne znaczenie przepływu nienaruszalnego polega na tym, że stanowi on punkt odniesienia przy ocenie działań wpływających na ilość wody w cieku. Może być brany pod uwagę przy planowaniu i prowadzeniu gospodarki wodnej, a także przy rozważaniu skutków poboru wody, zmian odpływu lub innych ingerencji w warunki przepływu. Nie oznacza to, że sama definicja ustanawia konkretną wartość przepływu dla każdego cieku. Wskazuje natomiast, jaki rodzaj wartości ma znaczenie, jest to minimum potrzebne do zachowania życia biologicznego.

W rezultacie przepływ nienaruszalny łączy ochronę zasobów wodnych z ochroną przyrody. Podkreśla, że działania dotyczące cieku powinny uwzględniać nie tylko dostępność wody dla ludzi lub działalności gospodarczej, lecz także konieczność zachowania podstawowych warunków życia organizmów związanych z tym ciekiem.