Obrońcą w procesie karnym może być wyłącznie osoba z uprawnieniami zawodowymi wynikającymi z przepisów o ustroju adwokatury albo o radcach prawnych. Oskarżony nie powierzy więc obrony osobie zaufanej, choćby najlepiej znała sprawę, jeżeli nie ma ona takich uprawnień.

### Najważniejsze punkty

- Krąg osób mogących pełnić funkcję obrońcy jest zamknięty i wyznaczają go przepisy o ustroju adwokatury oraz o radcach prawnych.
- Osoba bliska, doradca bez wpisu na listę czy przedstawiciel spoza samorządów zawodowych tej funkcji pełnić nie może.
- Uprawnienie ocenia się według stanu wpisu na listę, a nie według wykształcenia prawniczego.
- Wymóg obejmuje zarówno obrońcę ustanowionego przez oskarżonego, jak i wyznaczonego z urzędu.
- Czynności podjęte przez osobę nieuprawnioną nie są czynnościami obrońcy, co godzi bezpośrednio w prawo do obrony.

### W praktyce

Weryfikacja uprawnień następuje na podstawie list prowadzonych przez samorządy zawodowe, a nie na podstawie oświadczenia samej osoby. Ograniczenie dotyczy funkcji obrońcy, więc nie wyklucza korzystania z pomocy innych osób w innych rolach procesowych, jeżeli ustawa taką rolę przewiduje.

Przepisy adwokatury

Przepisy adwokatury w przepisach

Kodeks postępowania karnego (kpk)1 przepis

o obronie Ojczyzny1 przepis

Prawo o adwokaturze1 przepis