Przełożony dyscyplinarny

Przełożony dyscyplinarny to osoba albo organ uprawniony na podstawie przepisów do sprawowania władzy dyscyplinarnej nad określonym funkcjonariuszem, żołnierzem lub innym członkiem formacji. Nie musi być nim bezpośredni przełożony służbowy. O tym, kto ma taki status, decydują przepisy regulujące daną służbę, stanowisko zajmowane przez przełożonego oraz podległość organizacyjna osoby, której dotyczy sprawa.

Zakres kompetencji przełożonego dyscyplinarnego może obejmować w szczególności:

• przyjmowanie albo rozpatrywanie informacji o możliwym przewinieniu dyscyplinarnym,
• podejmowanie czynności związanych z wszczęciem postępowania,
• prowadzenie postępowania lub nadzorowanie jego przebiegu,
• ocenę ustaleń faktycznych i dowodów,
• wymierzenie kary dyscyplinarnej albo wydanie innego rozstrzygnięcia,
• wykonywanie czynności dotyczących zatarcia kary i zawiadamiania zainteresowanego.

Uprawnienia te nie są jednakowe dla wszystkich przełożonych. Przepisy mogą uzależniać ich zakres od stopnia, stanowiska, rodzaju formacji lub rodzaju kary. W niektórych przypadkach przełożony może wymierzyć wyłącznie łagodniejsze kary, natomiast surowsze rozstrzygnięcia należą do organu wyższego szczebla. Wątpliwości dotyczące tego, który przełożony powinien prowadzić sprawę lub wydać decyzję, rozstrzyga się według reguł właściwości określonych w przepisach.

Termin występuje przede wszystkim w pragmatykach służbowych dotyczących Sił Zbrojnych, Policji, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Więziennej i Centralnego Biura Antykorupcyjnego. W tych regulacjach przełożony dyscyplinarny jest jednym z podstawowych podmiotów postępowania dyscyplinarnego. Jego czynności mogą dotyczyć zarówno ukarania za przewinienie, jak i spraw związanych z wykonaniem, zmianą lub zatarciem kary. W przypadku upomnienia lub nagany przepisy niektórych służb określają także szczególny sposób ich wymierzenia, na przykład podczas rozmowy lub raportu dyscyplinarnego. W znaczeniu praktycznym ustalenie właściwego przełożonego decyduje o tym, który organ może skutecznie prowadzić sprawę i wydać wiążące rozstrzygnięcie.