Przeładunek

Przeładunek to czynność polegająca na przemieszczeniu ładunku, towaru albo innych przedmiotów z jednego środka transportu na inny, z wykorzystaniem urządzeń przeładunkowych lub pracy ludzi. W praktyce obejmuje także związane z tym operacje załadunku, wyładunku, podnoszenia, opuszczania, przemieszczania i przekazywania ładunku w miejscu przeładunku. Termin ten odnosi się zarówno do pojedynczej czynności, jak i do całego zorganizowanego procesu obsługi ładunku.

W polskim prawie przeładunek jest używany przede wszystkim jako pojęcie funkcjonalne. Jego dokładne znaczenie może zależeć od dziedziny regulacji i rodzaju ładunku. Nie stanowi on zwykle odrębnego rodzaju transportu, lecz etap następujący przed przewozem, po nim albo pomiędzy kolejnymi etapami przewozu. Może odbywać się bezpośrednio, na przykład ze statku na statek, albo z wykorzystaniem czasowego składowania na nabrzeżu, placu lub w magazynie.

Szczególne znaczenie termin ma w przepisach dotyczących:

• bezpieczeństwa i higieny pracy na statkach oraz w portach morskich i śródlądowych,
• organizacji prac przy ładunkach zwykłych i niebezpiecznych,
• rybołówstwa morskiego, gdy dochodzi do przekazywania organizmów morskich pomiędzy jednostkami lub do ich dalszego zagospodarowania.

Przepisy związane z przeładunkiem mogą określać wymagania dotyczące oświetlenia, dojścia do luków i ładowni, stosowania określonych urządzeń oraz bezpiecznego rozmieszczenia pracowników. Wprowadzają również zakazy przebywania pod podnoszonym ładunkiem, korzystania z niewłaściwych dróg wejścia oraz używania niektórych urządzeń przy określonych towarach. Przy przeładunku między przycumowanymi statkami istotne jest także ustalenie warunków rozpoczęcia, wstrzymania lub przerwania prac.

Znaczenie prawne przeładunku polega na tym, że rozpoczęcie takich czynności może uruchamiać szczególne obowiązki organizatora, kierującego pracami, załogi statku lub pracodawcy. Naruszenie wymagań bezpieczeństwa może prowadzić do odpowiedzialności przewidzianej w przepisach, w tym do kar pieniężnych w regulowanych dziedzinach. Przeładunek należy odróżniać od samego składowania, które polega na przechowywaniu ładunku, oraz od przewozu, którego istotą jest przemieszczanie go pomiędzy miejscami.