Przekazanie gospodarstwa rolnego

„Przekazanie gospodarstwa rolnego” to czynność polegająca na przeniesieniu własności gruntów, które wchodzą w skład danego gospodarstwa. Pojęcie to zostało zdefiniowane w ustawie „o rentach strukturalnych w rolnictwie” i służy określeniu, kiedy gospodarstwo lub związane z nim grunty można uznać za przekazane w rozumieniu tej regulacji.

Przekazanie może mieć charakter:

• odpłatny, gdy osoba przejmująca grunty płaci za ich nabycie,
• nieodpłatny, gdy własność jest przenoszona bez wynagrodzenia,
• umowny, gdy dochodzi do niego na podstawie umowy zawartej z innym podmiotem,
• władczy, gdy grunty przejmuje na własność Skarb Państwa na podstawie decyzji Prezesa Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa.

W typowym przypadku konieczne jest więc przeniesienie prawa własności gruntów należących do gospodarstwa na określonego przejmującego. Może nim być osoba fizyczna, osoba prawna albo jednostka organizacyjna, która nie ma osobowości prawnej. Definicja obejmuje zatem nie tylko przekazanie gospodarstwa innej osobie, lecz także sytuację, w której własność odpowiednich gruntów uzyskuje Skarb Państwa w trybie decyzji administracyjnej.

Istotą tego pojęcia jest zmiana właściciela gruntów, a nie samo faktyczne zaprzestanie ich użytkowania, oddanie ich w dzierżawę czy czasowe powierzenie prowadzenia gospodarstwa innej osobie. Znaczenie ma przeniesienie własności, dokonane w sposób wskazany w ustawie. Przekazanie może dotyczyć gruntów wchodzących w skład gospodarstwa, dlatego zakres czynności należy oceniać przez odniesienie do tego, jakie grunty tworzą dane gospodarstwo.

W praktyce pojęcie to określa jeden z podstawowych elementów mechanizmu rent strukturalnych. Pozwala ustalić, czy gospodarstwo zostało formalnie przekazane, co ma znaczenie przy ocenie spełnienia warunków związanych z uzyskaniem tego rodzaju świadczenia i zakończeniem działalności rolniczej. Pojęcie pojawia się także w przepisach regulujących pomoc finansową na uzyskiwanie rent strukturalnych, między innymi przy określaniu treści umowy dotyczącej przekazania gospodarstwa lub wchodzących w jego skład użytków rolnych oraz terminu przekazania gospodarstwa.