Przejście dla pieszych

Przejście dla pieszych to wyznaczone i oznakowane miejsce, w którym piesi mogą przekraczać określoną część drogi. Pojęcie to zostało zdefiniowane w ustawie „Prawo o ruchu drogowym”, w art. 2. Zgodnie z definicją jest to powierzchnia przeznaczona do przekraczania przez pieszych, oznaczona odpowiednimi znakami drogowymi.

W świetle tej definicji przejście może obejmować:

• powierzchnię jezdni,
• drogę dla rowerów,
• torowisko.

Jego podstawowym przeznaczeniem jest umożliwienie pieszym przekraczania tych elementów drogi. Nie chodzi więc o każde miejsce, w którym pieszy faktycznie przechodzi przez jezdnię, drogę dla rowerów albo torowisko. Aby dane miejsce było przejściem dla pieszych w rozumieniu ustawy, musi być przeznaczone do takiego przekraczania oraz oznaczone odpowiednimi znakami drogowymi.

Każdy z elementów definicji ma znaczenie. Po pierwsze, przejście odnosi się do określonej części drogi, a nie do dowolnej przestrzeni, po której może poruszać się pieszy. Po drugie, miejsce to musi służyć przekraczaniu drogi przez pieszych, czyli przechodzeniu z jednej strony na drugą. Po trzecie, konieczne jest jego oznakowanie. Sam zwyczaj korzystania przez pieszych z określonego miejsca nie tworzy jeszcze przejścia dla pieszych.

Oznakowanie pozwala rozpoznać przejście w organizacji ruchu i odróżnić je od innych miejsc dostępnych dla pieszych. Ma to znaczenie dla oceny zachowania zarówno pieszych, jak i kierujących, ponieważ przepisy mogą wiązać z przejściem szczególne zasady dotyczące bezpieczeństwa oraz pierwszeństwa. Definicja wskazuje jednocześnie, że przejście nie musi dotyczyć wyłącznie jezdni. Może przebiegać także przez drogę dla rowerów lub torowisko, jeżeli takie miejsce zostało przewidziane do przekraczania przez pieszych i właściwie oznaczone.

W praktyce przejście dla pieszych jest więc formalnie wyznaczonym fragmentem drogi, a nie tylko przestrzenią, z której piesi korzystają w celu przejścia na drugą stronę. Takie ujęcie porządkuje terminologię ustawy i wskazuje, jakie miejsce należy uznać za przejście dla pieszych przy stosowaniu przepisów dotyczących ruchu pieszych oraz organizacji ruchu.

Pojęcie to ma znaczenie także w innych przepisach. W Kodeksie wykroczeń wiąże się z regulacjami dotyczącymi naruszenia pierwszeństwa pieszych na drodze publicznej oraz w strefie zamieszkania lub strefie ruchu. W Prawie budowlanym występuje w szerszym kontekście pojęć związanych z obiektami budowlanymi i ich dokumentacją. Z kolei przepisy bezpieczeństwa i higieny pracy w zakładach przemysłu torfowego odnoszą je do obowiązku oznaczania przejść dla pieszych.