Przedpole ekspozycji

Przedpole ekspozycji to przestrzeń, która dzięki swojej rozległości i ukształtowaniu pozwala oglądać panoramę w szerokim, niezakłóconym zakresie. Pojęcie to odnosi się przede wszystkim do otwartych, poziomych lub zbliżonych do poziomych powierzchni terenu. Mogą nimi być między innymi zbiorniki wodne, zbocza oraz płaskie dna dolin. Wspólną cechą takich obszarów nie jest ich konkretne przeznaczenie ani sposób zagospodarowania, lecz to, że tworzą przestrzeń widokową przed obserwowaną panoramą.

Najważniejsze elementy pojęcia:

• teren powinien mieć znaczny, rozległy zasięg, a nie ograniczać się do małego punktu widokowego;
• jego powierzchnia powinna być pozioma albo ukształtowana w sposób umożliwiający szeroką obserwację;
• obszar musi faktycznie sprzyjać ekspozycji panoramy, czyli pozwalać na jej pokazanie i odbiór z odpowiedniej perspektywy;
• przykładowym przedpolem mogą być zarówno elementy związane z wodą, jak i formy rzeźby terenu, takie jak zbocza czy płaskie części dolin.

Definicja ustawowa zawarta w ustawie „Ochrona przyrody” służy opisaniu przestrzeni mającej znaczenie dla widoczności i odbioru krajobrazu. Pozwala odróżnić zwykły fragment terenu od obszaru, który tworzy przednią część panoramy i wpływa na sposób jej postrzegania. Ma to znaczenie przy ocenie krajobrazu oraz przy rozważaniu, czy określone zmiany w przestrzeni mogą ograniczyć widok, zasłonić jego istotne elementy albo zaburzyć relację między obserwatorem a panoramą.

Samo zakwalifikowanie terenu jako przedpola ekspozycji nie wynika wyłącznie z jego nazwy, położenia lub atrakcyjności widokowej. Znaczenie ma łączne występowanie wskazanych cech, zwłaszcza rozległości, odpowiedniego ukształtowania oraz rzeczywistej możliwości eksponowania panoramy. Pojęcie opisuje więc funkcję krajobrazową danego obszaru, a nie odrębną kategorię własności czy sposób korzystania z gruntu.