Przedawnienie karalności to upływ czasu, po którym nie można wszcząć ani prowadzić postępowania karnego o dany czyn. Sprawca pozostaje bezkarny, choćby jego sprawstwo było oczywiste - państwo traci prawo do ukarania.

Długość terminu zależy od wagi czynu: najdłuższe okresy dotyczą zbrodni zabójstwa, najkrótsze - występków zagrożonych łagodną karą. Bieg terminu liczy się od czasu popełnienia czynu, a przy przestępstwach skutkowych - od chwili nastąpienia skutku.

Wszczęcie postępowania przeciwko osobie przedłuża okres przedawnienia. Nie ulegają natomiast przedawnieniu zbrodnie przeciwko pokojowi, ludzkości i zbrodnie wojenne, a także umyślne zabójstwo, ciężkie uszkodzenie ciała i pozbawienie wolności ze szczególnym udręczeniem popełnione przez funkcjonariusza publicznego w związku z pełnieniem obowiązków służbowych.

Kodeks postępowania karnego (kpk)

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

o obronie Ojczyzny

Przepis wskazuje, kiedy informacje, w tym dane osobowe, usuwa się ze zbioru DNA. W weryfikacji uczestniczą podmioty, które przekazały te dane. Usunięcie jest wymagane po umorzeniu postępowania, jeżeli czynu nie popełniono, brakuje danych dostatecznie uzasadniających podejrzenie jego popełnienia albo zdarzenie nie było czynem zabronionym. Następuje także po prawomocnym uniewinnieniu, śmierci osoby, ukończeniu przez nią 100 lat lub ustaleniu tożsamości zwłok. W przypadku niektórych osób dane usuwa się po utracie przydatności eliminacyjnej, nie później niż po 5 latach od ustania służby lub pracy. Dane określonej kategorii usuwa się po przedawnieniu karalności przestępstwa, na wniosek organu prowadzącego postępowanie. Dane związane z poszukiwaniem osoby zaginionej usuwa się po jej odnalezieniu, ustaleniu miejsca pobytu albo po 55 latach od rozpoczęcia przetwarzania, na wniosek jednostki prowadzącej poszukiwania lub osoby zaginionej. W określonych przypadkach komisja powołana przez Komendanta Głównego Policji usuwa dane i niszczy próbki biologiczne, sporządzając protokół.

o Policji

Prawo łowieckie

Odpowiedzialność dyscyplinarna jest ograniczona w czasie dwoma niezależnymi terminami. Pierwszy wyznacza granicę dla wszczęcia postępowania, drugi przesądza o ustaniu karalności niezależnie od tego, czy postępowanie już się toczy.

### Najważniejsze punkty

- Postępowania nie wszczyna się, jeżeli od popełnienia przewinienia upłynęły trzy lata.
- W przypadkach przewidzianych w art. 8 ust. 2 termin na wszczęcie wynosi rok.
- Wszczęcie w terminie nie usuwa granicy końcowej: karalność ustaje po pięciu latach od popełnienia przewinienia.
- W przypadkach z art. 8 ust. 2 ta granica końcowa wynosi trzy lata.
- Jeżeli czyn zawiera znamiona przestępstwa, przedawnienie dyscyplinarne następuje dopiero z upływem przedawnienia karalności przestępstwa.

### W praktyce

Oba terminy liczy się od popełnienia przewinienia, więc ich bieg nie zależy od momentu, w którym o sprawie dowiedziały się organy samorządu. Powiązanie z przedawnieniem karalności przestępstwa potrafi wydłużyć odpowiedzialność daleko poza pięć lat, dlatego przy czynach o charakterze kryminalnym sam upływ tego okresu jeszcze niczego nie przesądza.

Przedawnienie karalności

Przedawnienie karalności - definicja

Przedawnienie karalności w przepisach

Kodeks postępowania karnego (kpk)2 przepisy

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia1 przepis

o obronie Ojczyzny1 przepis

o Policji1 przepis

Prawo łowieckie1 przepis

Prawo o adwokaturze1 przepis