Art. 158 Kodeksu postępowania cywilnego (k.p.c.) reguluje zasady sporządzania protokołów z posiedzeń sądowych, zarówno w formie pisemnej, jak i za pomocą urządzeń rejestrujących dźwięk lub obraz i dźwięk. Przepis ten jest kluczowy dla zapewnienia transparentności i rzetelności postępowania sądowego, a także dla ochrony praw stron postępowania.

#### 1. **Elementy protokołu pisemnego**

Protokół sporządzony pisemnie musi zawierać szereg elementów formalnych, które mają na celu dokładne odzwierciedlenie przebiegu posiedzenia sądowego. Są to:

- **Oznaczenie sądu, miejsca i daty posiedzenia**: Te informacje są podstawowe dla identyfikacji konkretnego posiedzenia.
- **Nazwiska sędziów, protokolanta, prokuratora, stron, interwenientów oraz obecnych przedstawicieli ustawowych i pełnomocników**: Umożliwia to identyfikację osób uczestniczących w posiedzeniu.
- **Oznaczenie sprawy i wzmianki co do jawności**: Zapewnia to przejrzystość i możliwość weryfikacji, czy posiedzenie było jawne czy niejawne.
- **Zarządzenia i orzeczenia wydane na posiedzeniu oraz stwierdzenie, czy zostały ogłoszone**: Jest to kluczowe dla zrozumienia decyzji sądu podjętych w trakcie posiedzenia.
- **Streszczenie wyników postępowania dowodowego oraz czynności stron wpływające na rozstrzygnięcie sądu**: Zapewnia to pełny obraz przebiegu postępowania dowodowego i działań stron, które mogą mieć wpływ na wynik sprawy.

#### 2. **Protokół a urządzenia rejestrujące**

W przypadku, gdy przebieg posiedzenia jest utrwalany za pomocą urządzeń rejestrujących dźwięk lub obraz i dźwięk, protokół może być mniej szczegółowy. W takim przypadku protokolant podpisuje protokół podpisem elektronicznym, co gwarantuje identyfikację osoby sporządzającej protokół oraz rozpoznawalność ewentualnych późniejszych zmian.

#### 3. **Transkrypcja protokołu**

Przewodniczący może zarządzić sporządzenie transkrypcji odpowiedniej części protokołu sporządzonego za pomocą urządzeń rejestrujących, jeżeli jest to niezbędne dla prawidłowego orzekania w sprawie. Jest to istotne z punktu widzenia zapewnienia pełnej transparentności i możliwości weryfikacji przebiegu posiedzenia.

#### 4. **Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości**

Minister Sprawiedliwości jest uprawniony do określenia, w drodze rozporządzenia, szczegółowych zasad dotyczących urządzeń i środków technicznych służących do utrwalania dźwięku lub obrazu i dźwięku. Rozporządzenie to ma na celu:

- Zabezpieczenie zapisu przed utratą, zniekształceniem, nieuprawnionym dostępem, usunięciem lub inną nieuprawnioną zmianą.
- Zapewnienie minimalnych wymagań dla systemów teleinformatycznych używanych do realizacji zadań publicznych.
- Możliwość zmiany formatu zapisu lub przeniesienia na inny nośnik danych w celu ponownego odtworzenia zapisu.
- Zapewnienie możliwości zapoznania się z zapisem oraz uzyskania zapisu z akt sprawy.

#### 5. **Podpisy na protokole**

Protokół sporządzony pisemnie musi być podpisany przez przewodniczącego i protokolanta. Jest to formalność, która zapewnia autentyczność dokumentu i jego zgodność z rzeczywistym przebiegiem posiedzenia.

### Wnioski

Art. 158 k.p.c. jest przepisem o fundamentalnym znaczeniu dla prawidłowego funkcjonowania postępowania cywilnego. Zapewnia on, że protokół z posiedzenia sądowego jest dokumentem rzetelnym, kompletnym i autentycznym, co ma kluczowe znaczenie dla ochrony praw stron postępowania oraz dla transparentności i wiarygodności wymiaru sprawiedliwości.

Kodeks postępowania cywilnego

Art. 147 Kodeksu postępowania karnego (k.p.k.) reguluje kwestie związane z utrwalaniem przebiegu czynności procesowych za pomocą urządzeń rejestrujących obraz i dźwięk. Przepis ten ma na celu zapewnienie transparentności i dokładności dokumentacji procesowej, co jest kluczowe dla prawidłowego przebiegu postępowania karnego.

#### 1. Utrwalanie przebiegu czynności procesowych

Zgodnie z § 1, przebieg czynności protokołowanych może być utrwalony za pomocą urządzeń rejestrujących obraz lub dźwięk. Przed uruchomieniem urządzenia należy uprzedzić osoby uczestniczące w czynności. Jest to istotne z punktu widzenia ochrony praw uczestników postępowania, w tym prawa do prywatności.

#### 2. Obowiązkowe utrwalanie przesłuchań

§ 2 i § 2a wprowadzają obowiązek utrwalania przesłuchań świadków i biegłych za pomocą urządzeń rejestrujących obraz i dźwięk w określonych sytuacjach:
- gdy istnieje niebezpieczeństwo, że przesłuchanie tej osoby nie będzie możliwe w dalszym postępowaniu,
- gdy przesłuchanie następuje w trybie określonym w art. 396 k.p.k.,
- gdy przesłuchanie odbywa się w trybie określonym w art. 185a-185c oraz art. 185e k.p.k.

#### 3. Utrwalanie przebiegu rozprawy

§ 2b stanowi, że przebieg rozprawy utrwala się za pomocą urządzenia rejestrującego dźwięk albo obraz i dźwięk, chyba że jest to niemożliwe ze względów technicznych. Wyjątek stanowi sytuacja, gdy rozprawa odbywa się z wyłączeniem jawności ze względu na obawę ujawnienia informacji niejawnych o klauzuli tajności „tajne” lub „ściśle tajne”. W takim przypadku utrwalanie jest wyłączone, jeżeli nie można zapewnić właściwej ochrony zapisu.

#### 4. Protokół i załączniki

§ 3 i § 4 określają, że jeżeli czynność procesową inną niż rozprawa utrwala się za pomocą urządzenia rejestrującego dźwięk albo obraz i dźwięk, protokół można ograniczyć do zapisu najbardziej istotnych oświadczeń osób biorących udział w czynności. Zapis obrazu lub dźwięku staje się załącznikiem do protokołu. W przypadku ograniczenia protokołu sporządza się przekład zapisu dźwięku, który również staje się załącznikiem do protokołu.

#### 5. Prawo do kopii zapisu

§ 5 przyznaje stronie, obrońcy, pełnomocnikowi i przedstawicielowi ustawowemu prawo do otrzymania odpłatnie jednej kopii zapisu obrazu lub dźwięku. Wyjątek stanowi przebieg rozprawy lub innej czynności odbywającej się z wyłączeniem jawności albo czynności w postępowaniu przygotowawczym. Prezes sądu może również odmówić zgody na sporządzenie kopii zapisu obrazu z rozprawy z ważnych przyczyn, uzasadnionych ochroną interesu prywatnego osób biorących udział w rozprawie.

#### 6. Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości

§ 6 upoważnia Ministra Sprawiedliwości do określenia w drodze rozporządzenia szczegółowych kwestii technicznych związanych z utrwalaniem obrazu i dźwięku, w tym rodzajów urządzeń, sposobu przechowywania, odtwarzania i kopiowania zapisów, a także wysokości opłat za sporządzenie i przekazanie kopii zapisu.

### Podsumowanie

Art. 147 k.p.k. wprowadza kompleksowe regulacje dotyczące utrwalania czynności procesowych za pomocą urządzeń rejestrujących obraz i dźwięk. Przepis ten ma na celu zapewnienie dokładności i transparentności dokumentacji procesowej, co jest kluczowe dla prawidłowego przebiegu postępowania karnego. Jednocześnie przepis ten uwzględnia ochronę praw uczestników postępowania, w tym prawa do prywatności oraz ochrony informacji niejawnych.

Przechowywanie zapisów

Przechowywanie zapisów w przepisach

Kodeks postępowania cywilnego2 przepisy

Kodeks postępowania karnego (kpk)2 przepisy