Art. 835 Kodeksu cywilnego definiuje umowę przechowania, która jest jednym z typów umów nazwanych w polskim systemie prawnym. Zgodnie z tym przepisem, przez umowę przechowania przechowawca zobowiązuje się zachować w stanie niepogorszonym rzecz ruchomą oddaną mu na przechowanie.

**1. Strony umowy przechowania:**

Umowa przechowania jest umową dwustronnie zobowiązującą, w której występują dwie strony:
- Przechowawca - osoba, która zobowiązuje się do przechowania rzeczy ruchomej.
- Składający (deponent) - osoba, która oddaje rzecz ruchomą na przechowanie.

**2. Przedmiot umowy:**

Przedmiotem umowy przechowania mogą być wyłącznie rzeczy ruchome. Rzecz ruchoma to każdy przedmiot materialny, który nie jest nieruchomością. Przykłady rzeczy ruchomych to samochody, meble, biżuteria, dokumenty, itp.

**3. Obowiązki przechowawcy:**

Głównym obowiązkiem przechowawcy jest zachowanie rzeczy w stanie niepogorszonym. Oznacza to, że przechowawca musi podjąć wszelkie niezbędne środki, aby rzecz nie uległa zniszczeniu, uszkodzeniu ani pogorszeniu jej stanu. Przechowawca nie jest jednak zobowiązany do poprawy stanu rzeczy, jeśli była ona uszkodzona w momencie oddania na przechowanie.

**4. Standard staranności:**

Przechowawca powinien zachować należytą staranność przy przechowywaniu rzeczy. Standard staranności może być różny w zależności od okoliczności, takich jak rodzaj rzeczy, warunki przechowywania, a także profesjonalizm przechowawcy. W przypadku profesjonalnych przechowawców (np. magazynów, hoteli) oczekuje się wyższego standardu staranności.

**5. Odpowiedzialność przechowawcy:**

Przechowawca ponosi odpowiedzialność za szkody wynikłe z niewykonania lub nienależytego wykonania obowiązków wynikających z umowy przechowania. Odpowiedzialność ta może być wyłączona lub ograniczona w umowie, chyba że szkoda wynikła z winy umyślnej lub rażącego niedbalstwa przechowawcy.

**6. Wynagrodzenie za przechowanie:**

Umowa przechowania może być odpłatna lub nieodpłatna. W przypadku umowy odpłatnej, składający zobowiązany jest do zapłaty wynagrodzenia za przechowanie rzeczy. Wysokość wynagrodzenia powinna być określona w umowie lub wynikać z cennika przechowawcy.

**7. Zakończenie umowy:**

Umowa przechowania kończy się z chwilą zwrotu rzeczy składającemu. Przechowawca jest zobowiązany do zwrotu rzeczy w stanie niepogorszonym, chyba że pogorszenie nastąpiło z przyczyn niezależnych od przechowawcy.

**Podsumowanie:**

Art. 835 Kodeksu cywilnego ustanawia podstawowe zasady dotyczące umowy przechowania, kładąc nacisk na obowiązek przechowawcy do zachowania rzeczy w stanie niepogorszonym. Przepis ten ma na celu ochronę interesów składającego, zapewniając, że rzecz oddana na przechowanie zostanie mu zwrócona w takim samym stanie, w jakim została przekazana.

Kodeks cywilny

Art. 839 Kodeksu cywilnego stanowi:

„Przechowawcy nie wolno używać rzeczy bez zgody składającego, chyba że jest to konieczne do jej zachowania w stanie niepogorszonym.”

Komentarz:

Przepis ten reguluje obowiązki przechowawcy w ramach umowy przechowania, która jest jedną z umów nazwanych w polskim Kodeksie cywilnym. Umowa przechowania polega na tym, że przechowawca zobowiązuje się do przechowania rzeczy ruchomej dla składającego przez określony czas.

1. **Zakaz używania rzeczy**:
   - Zasadniczo, przechowawca nie ma prawa używać rzeczy, którą przechowuje. Jest to fundamentalna zasada umowy przechowania, która ma na celu ochronę interesów składającego. Składający powierza rzecz przechowawcy z zamiarem jej bezpiecznego przechowania, a nie użytkowania.

2. **Zgoda składającego**:
   - Wyjątkiem od powyższej zasady jest sytuacja, gdy składający wyrazi zgodę na używanie rzeczy przez przechowawcę. Zgoda ta może być wyrażona w sposób wyraźny (np. w umowie) lub dorozumiany (np. przez zachowanie składającego, które jednoznacznie wskazuje na zgodę).

3. **Konieczność używania rzeczy**:
   - Drugim wyjątkiem jest sytuacja, gdy używanie rzeczy przez przechowawcę jest konieczne do jej zachowania w stanie niepogorszonym. Przykładem może być konieczność uruchomienia silnika pojazdu, aby zapobiec jego uszkodzeniu w wyniku długotrwałego postoju. W takim przypadku, używanie rzeczy jest uzasadnione i dozwolone, nawet bez zgody składającego.

4. **Odpowiedzialność przechowawcy**:
   - Przechowawca ponosi odpowiedzialność za rzecz przechowywaną. W przypadku używania rzeczy bez zgody składającego i bez uzasadnionej konieczności, przechowawca może ponosić odpowiedzialność za ewentualne szkody powstałe w wyniku takiego działania.

5. **Znaczenie praktyczne**:
   - Przepis ten ma istotne znaczenie praktyczne, szczególnie w kontekście umów przechowania zawieranych w ramach działalności gospodarczej, np. w magazynach, przechowalniach czy serwisach. Przechowawcy powinni być świadomi ograniczeń w korzystaniu z przechowywanych rzeczy, aby uniknąć potencjalnych sporów i odpowiedzialności odszkodowawczej.

Podsumowując, art. 839 Kodeksu cywilnego wprowadza istotne ograniczenia w zakresie używania rzeczy przez przechowawcę, chroniąc tym samym interesy składającego. Przechowawca powinien zawsze działać zgodnie z wolą składającego i unikać używania rzeczy bez jego zgody, chyba że jest to absolutnie konieczne do zachowania rzeczy w stanie niepogorszonym.

Kodeks spółek handlowych (ksh)

Jeżeli upadły nie odbierze ksiąg, korespondencji lub dokumentów w terminie wyznaczonym przez syndyka, syndyk przekazuje je na przechowanie na koszt upadłego. Do czasu ich odebrania syndyk może wstrzymać wydanie upadłemu majątku potrzebnego do pokrycia kosztów przechowania. Jeżeli masa upadłości ma płynne środki wystarczające na ten cel, syndyk pokrywa koszty przechowania z tych środków. Gdy takich środków brakuje, za zgodą sądu syndyk może zlikwidować majątek, aby uzyskać pieniądze na przechowanie dokumentów. Jeżeli upadły nie ma majątku wystarczającego na pokrycie tych kosztów, sąd zasądza je od upadłego na rzecz przechowawcy. W przypadku osoby prawnej albo spółki osobowej koszty mogą zostać zasądzone od osób upoważnionych do reprezentowania upadłego. Orzeczenie wskazuje wtedy osobę albo osoby, które mają je ponieść. Na postanowienie wydane przez sąd zażalenie mogą wnieść wyłącznie upadły, osoba zobowiązana do ponoszenia kosztów oraz przechowawca. Jeżeli przechowanie ksiąg, korespondencji lub dokumentów jest niemożliwe, należy złożyć je we właściwym archiwum wraz z aktami postępowania upadłościowego. Koszt ponosi upadły. Wyjątek dotyczy dokumentacji osobowej i płacowej, do której stosuje się odrębne zasady wskazane w przepisie. Koszty przechowania lub złożenia dokumentów w archiwum są ściągane w trybie egzekucji opłat sądowych określonym w przepisach postępowania cywilnego. Odpowiednio stosuje się także zasadę dotyczącą pokrywania kosztów przez syndyka z funduszów masy upadłości.

Przechowawca

Przechowawca w przepisach

Kodeks cywilny6 przepisów

Kodeks spółek handlowych (ksh)1 przepis

Prawo upadłościowe1 przepis