Projekty wynalazcze

Projekty wynalazcze to zbiorcze określenie różnych rodzajów twórczych rozwiązań i opracowań, które ustawa „Prawo własności przemysłowej” ujmuje w jednej kategorii. Nie chodzi więc o jeden konkretny przedmiot, lecz o grupę odmiennych form działalności związanej z techniką, konstrukcją, wyglądem produktów, układami elektronicznymi oraz usprawnieniami proponowanymi w ramach działalności organizacyjnej lub zawodowej.

Do tej kategorii należą:

• wynalazki, czyli rozwiązania o charakterze technicznym,
• wzory użytkowe, odnoszące się do użytecznych rozwiązań dotyczących przedmiotów i ich budowy,
• wzory przemysłowe, związane przede wszystkim z postacią lub wyglądem produktu,
• topografie układów scalonych, obejmujące przestrzenne rozmieszczenie elementów układu scalonego i ich połączeń,
• projekty racjonalizatorskie, czyli propozycje usprawnień i rozwiązań służących racjonalizacji określonej działalności.

Wspólną cechą tych kategorii jest ich twórczy i praktyczny charakter. Mogą dotyczyć zarówno samego rozwiązania technicznego, jak i jego formy zewnętrznej, układu elementów albo pomysłu na usprawnienie działania. Różnią się jednak przedmiotem oraz sposobem, w jaki przejawia się ich użyteczność lub oryginalność.

Pojęcie „projekty wynalazcze” pełni w ustawie funkcję porządkującą. Pozwala objąć jednym określeniem kilka różnych rodzajów rezultatów działalności twórczej, mimo że każdy z nich ma własne cechy i może podlegać odmiennym zasadom ochrony lub oceny. Ma to znaczenie praktyczne, ponieważ ułatwia wskazanie całej grupy rozwiązań bez każdorazowego wymieniania wszystkich jej elementów. W zależności od kontekstu użycie tego pojęcia może odnosić się do przedmiotu ochrony własności przemysłowej, do działalności wynalazczej albo do rozwiązań zgłaszanych jako usprawnienia. Definicja ustawowa wyznacza przy tym zamknięty zakres tej kategorii, obejmujący pięć wskazanych rodzajów projektów.