Budżet państwa jest uchwalany przez Sejm na rok budżetowy w formie ustawy budżetowej. Oznacza to, że plan dochodów i wydatków państwa powinien zostać ujęty w ustawie dotyczącej konkretnego roku budżetowego. Szczegółowe zasady przygotowania projektu budżetu określa ustawa. Dotyczy to między innymi sposobu opracowania projektu, zakresu jego szczegółowości oraz wymagań, które powinien spełniać projekt ustawy budżetowej. Ustawa określa również zasady i tryb wykonywania ustawy budżetowej, czyli sposób prowadzenia gospodarki finansowej na jej podstawie. W wyjątkowych przypadkach dochody i wydatki państwa na okres krótszy niż rok może określać ustawa o prowizorium budżetowym. Do projektu takiej ustawy stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące projektu ustawy budżetowej. Jeżeli ustawa budżetowa lub ustawa o prowizorium budżetowym nie obowiązuje od początku roku budżetowego, Rada Ministrów prowadzi gospodarkę finansową na podstawie przedłożonego projektu ustawy.

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Przepis ustanawia ograniczenie dotyczące deficytu budżetowego. Jeżeli Sejm zwiększy planowane wydatki albo zmniejszy planowane dochody, nie może w rezultacie ustalić deficytu większego niż ten, który przewidziano w projekcie ustawy budżetowej przygotowanym przez Radę Ministrów. Oznacza to, że zmiany wprowadzone na etapie prac Sejmu nie mogą prowadzić do przekroczenia poziomu deficytu zaplanowanego w tym projekcie. Drugie ograniczenie dotyczy sposobu pokrywania deficytu. Ustawa budżetowa nie może przewidywać pokrywania deficytu budżetowego przez zaciąganie zobowiązania w centralnym banku państwa. Sama ustawa budżetowa nie może więc zakładać takiego źródła finansowania deficytu. Przepis odnosi się do dwóch elementów procesu budżetowego. Po pierwsze, wyznacza maksymalny poziom deficytu, którego nie można zwiększyć w wyniku zmian wydatków lub dochodów planowanych przez Radę Ministrów. Po drugie, wskazuje niedopuszczalny w ustawie budżetowej sposób pokrywania tego deficytu. Ograniczenia te dotyczą odpowiednio ustalania wysokości deficytu oraz treści ustawy budżetowej.

Przepis wskazuje obowiązek Rady Ministrów związany z przygotowaniem ustawy budżetowej. Rada Ministrów przedkłada Sejmowi, czyli przekazuje mu do rozpatrzenia, projekt ustawy budżetowej dotyczący następnego roku. Chodzi o rok następujący po tym, w którym projekt jest przedkładany. Podstawowym terminem jest najpóźniej trzy miesiące przed rozpoczęciem roku budżetowego. Oznacza to, że projekt powinien trafić do Sejmu przed rozpoczęciem tego roku z odpowiednim wyprzedzeniem, określonym w przepisie. Termin ten wyznacza najpóźniejszy moment zwykłego przedłożenia projektu. Przepis dopuszcza również późniejsze przedłożenie projektu, ale tylko w wyjątkowych przypadkach. Nie określa, jakie sytuacje należy uznać za wyjątkowe, ani nie wskazuje dodatkowego, dokładnego terminu na przekazanie projektu w takim przypadku. Z samej regulacji wynika jednak, że późniejsze przedłożenie stanowi odstępstwo od podstawowej zasady, zgodnie z którą projekt powinien zostać przekazany Sejmowi najpóźniej trzy miesiące przed rozpoczęciem roku budżetowego.

Przepis dotyczy sytuacji, w której projekt ustawy budżetowej został przedłożony Sejmowi, ale nie został przedstawiony Prezydentowi Rzeczypospolitej do podpisu w ciągu czterech miesięcy od tego przedłożenia. Chodzi więc o zachowanie określonego terminu na zakończenie prac nad projektem i przekazanie go Prezydentowi. Jeżeli ten czteromiesięczny termin nie zostanie dochowany, Prezydent Rzeczypospolitej może w ciągu kolejnych 14 dni zarządzić skrócenie kadencji Sejmu. Z przepisu wynika, że skrócenie kadencji nie następuje automatycznie. Prezydent ma możliwość podjęcia takiej decyzji, ale nie jest zobowiązany do jej wydania. Warunkiem skorzystania z tej możliwości jest wcześniejsze nieprzedstawienie projektu ustawy budżetowej Prezydentowi w wymaganym terminie.

Przepis zmienia zasadę zawartą w art. 19 ust. 1 ustawy o związkach zawodowych. Z zakresu tej zasady wyłącza projekt ustawy budżetowej. Oznacza to, że ten projekt nie jest opiniowany na podstawie reguły opisanej w tym przepisie. Sposób jego opiniowania ma wynikać z innych, odrębnych przepisów. Zmiana porządkuje więc podstawę prawną opiniowania projektu budżetu, pozostawiając tę kwestię regulacjom szczególnym.

o Radzie Fiskalnej

Przepis zmienia zasadę dotyczącą opiniowania projektów ustaw przez organizacje pracodawców. Z zakresu tej zasady wyłącza projekt ustawy budżetowej. Oznacza to, że jego opiniowanie nie odbywa się na podstawie regulacji wskazanej w ustawie o organizacjach pracodawców. W sprawie tego projektu należy stosować odrębne przepisy, które określają właściwy sposób jego opiniowania. Przepis nie opisuje tego trybu, lecz jedynie wskazuje, że podlega on innym regulacjom.

Przepis wyznacza moment, od którego należy stosować nowe brzmienie art. 112aa ustawy zmienianej. Będzie nim etap prac nad projektem ustawy budżetowej na rok 2027. Oznacza to, że właśnie ten projekt jest pierwszym, do którego odnosi się regulacja wprowadzona ustawą o Radzie Fiskalnej. Przepis nie wskazuje wcześniejszych projektów jako objętych tym nowym brzmieniem, dlatego jego zastosowanie zostało wyraźnie powiązane z projektem budżetu na 2027 rok.

Przepis reguluje sytuację przejściową, czyli okres, w którym plan finansowy Agencji na kolejny rok nie został jeszcze zatwierdzony przez Ministra Obrony Narodowej. W tym czasie podstawą prowadzenia gospodarki finansowej jest projekt planu finansowego Agencji. Musi on być dołączony do projektu ustawy budżetowej. Po zatwierdzeniu planu finansowego ta tymczasowa podstawa przestaje mieć zastosowanie.

w sprawie gospodarki finansowej Agencji Mienia Wojskowego

Przepis zobowiązuje Narodowy Fundusz do przygotowania planu finansowego w układzie zadaniowym. Oznacza to, że plan ma przedstawiać finanse według zadań, a nie tylko w ogólnym ujęciu. Przy jego opracowywaniu Fundusz musi stosować procedurę przewidzianą dla prac nad projektem ustawy budżetowej. Regulacja wskazuje więc zarówno wymaganą formę planu, jak i tryb jego przygotowania.

w sprawie gospodarki finansowej Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej i wojewódzkich funduszy ochrony środowiska i gospodarki wodnej

Projekt ustawy budżetowej

Projekt ustawy budżetowej w przepisach

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej4 przepisy

o Radzie Fiskalnej3 przepisy

w sprawie gospodarki finansowej Agencji Mienia Wojskowego1 przepis

w sprawie gospodarki finansowej Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej i wojewódzkich funduszy ochrony środowiska i gospodarki wodnej1 przepis