Program polityki zdrowotnej

Program polityki zdrowotnej to zaplanowany i celowy zestaw działań z zakresu opieki zdrowotnej, który ma doprowadzić do poprawy zdrowia określonej grupy osób. Pojęcie to zostało zdefiniowane w ustawie „o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych”. Nie chodzi więc o pojedyncze świadczenie ani o działanie podejmowane przypadkowo, lecz o uporządkowane przedsięwzięcie, którego założenia, sposób wykonania i oczekiwane rezultaty są określone z góry.

Program powinien obejmować kilka podstawowych elementów:

• rozpoznanie konkretnych potrzeb zdrowotnych, które mają zostać wykryte i zaspokojone;
• wskazanie grupy świadczeniobiorców, do której działania są kierowane;
• określenie celów oraz terminu, w którym mają one zostać osiągnięte;
• zastosowanie działań ocenianych jako skuteczne, bezpieczne i uzasadnione;
• zaplanowanie sposobu opracowania, wdrożenia, realizacji i finansowania programu.

Ocena skuteczności oznacza, że działania powinny rzeczywiście służyć osiągnięciu założonego celu. Bezpieczeństwo odnosi się do ograniczenia ryzyka dla osób objętych programem, a uzasadnienie wskazuje na potrzebę oparcia programu na racjonalnych przesłankach zdrowotnych. Wszystkie te cechy muszą być powiązane z konkretnym celem i określoną grupą świadczeniobiorców, a nie tylko z ogólną poprawą zdrowia społeczeństwa.

W rozumieniu ustawy program jest opracowywany, wdrażany, realizowany i finansowany przez ministra albo jednostkę samorządu terytorialnego. Oznacza to, że podmiot publiczny odpowiada za nadanie działaniom spójnej formy oraz zapewnienie ich wykonania i finansowania. Definicja wskazuje tym samym, kto może występować jako podmiot odpowiedzialny za program.

Znaczenie praktyczne tego pojęcia polega na wyznaczeniu cech, które pozwalają odróżnić program polityki zdrowotnej od doraźnych lub nieskoordynowanych działań w ochronie zdrowia. Definicja służy ocenie, czy planowane przedsięwzięcie ma określony cel, adresatów, termin, uzasadniony sposób działania oraz wyznaczonego organizatora i finansującego. Dzięki temu program może być traktowany jako zaplanowane narzędzie realizacji zadań z zakresu zdrowia publicznego.