Art. 225 ustawy o finansach publicznych przewiduje możliwość zlecenia przez Ministra Finansów Bankowi Gospodarstwa Krajowego (BGK) szeregu czynności związanych z udzielaniem pożyczek jednostkom samorządu terytorialnego (JST), ich rozliczaniem oraz egzekucją. Przepis ten ma na celu usprawnienie procesu udzielania pożyczek oraz zapewnienie profesjonalnej obsługi finansowej przez wyspecjalizowaną instytucję, jaką jest BGK.

### Zakres czynności zleconych BGK

1. **Przyjmowanie i weryfikacja wniosków**:
   - BGK przyjmuje wnioski o udzielenie pożyczki od JST i weryfikuje, czy spełniają one wymogi określone w przepisach wydanych na podstawie art. 224 ust. 6. Weryfikacja ta jest kluczowa dla zapewnienia, że pożyczki są udzielane zgodnie z obowiązującymi przepisami i kryteriami.

2. **Oceny i analizy programów**:
   - BGK dokonuje ocen i analiz programów postępowania ostrożnościowego lub naprawczego JST. Te programy mają na celu poprawę sytuacji finansowej JST, a ich rzetelna ocena jest niezbędna dla oceny ryzyka związanego z udzieleniem pożyczki.

3. **Przygotowanie i zawieranie umów pożyczkowych**:
   - BGK przygotowuje i zawiera, w imieniu Ministra Finansów, umowy pożyczki z JST. Dzięki temu proces zawierania umów jest bardziej efektywny i profesjonalny.

4. **Kontrola spłaty i ocena sytuacji finansowej**:
   - BGK kontroluje spłatę pożyczki i ocenia sytuację finansową JST w okresie spłaty. Regularna kontrola pozwala na wczesne wykrycie potencjalnych problemów ze spłatą i podjęcie odpowiednich działań.

5. **Egzekucja niespłaconych kwot**:
   - BGK podejmuje czynności zmierzające do odzyskania niespłaconych kwot pożyczki, odsetek oraz należnych opłat, w tym czynności sądowe i egzekucyjne. Zapewnia to skuteczność w dochodzeniu należności.

### Umowa z BGK

Umowa między Ministrem Finansów a BGK określa wysokość wynagrodzenia za czynności dokonywane przez BGK oraz szczegółowy zakres zleconych czynności. Jest to istotne dla zapewnienia przejrzystości i odpowiedzialności w realizacji zadań.

### Rachunek bankowy

Minister Finansów może otworzyć w BGK rachunek bankowy do obsługi pożyczek, na który będą przekazywane środki przewidziane na ten cel w ustawie budżetowej. Rachunek ten jest oprocentowany, a oprocentowanie ustalane jest w umowie z BGK. Oprocentowanie rachunku ma znaczenie dla efektywnego zarządzania środkami publicznymi.

### Podsumowanie

Art. 225 ustawy o finansach publicznych wprowadza mechanizm, który pozwala na profesjonalne i efektywne zarządzanie procesem udzielania pożyczek JST przez BGK. Dzięki temu JST mogą liczyć na wsparcie finansowe w sposób uporządkowany i zgodny z przepisami prawa, a Minister Finansów ma narzędzie do skutecznego monitorowania i egzekwowania spłat pożyczek.

o finansach publicznych

Art. 240a ustawy o finansach publicznych wprowadza szczegółowe procedury i mechanizmy mające na celu zapewnienie stabilności finansowej jednostek samorządu terytorialnego (JST) w sytuacjach kryzysowych. Przepis ten jest kluczowy dla zachowania równowagi budżetowej i realizacji zadań publicznych przez JST, nawet w obliczu trudności finansowych.

#### 1. Wezwanie do opracowania programu postępowania naprawczego

W przypadku braku możliwości uchwalenia wieloletniej prognozy finansowej lub budżetu JST zgodnie z zasadami określonymi w art. 242-244, oraz zagrożenia realizacji zadań publicznych, kolegium regionalnej izby obrachunkowej (RIO) wzywa JST do opracowania i uchwalenia programu postępowania naprawczego. JST ma na to 45 dni od dnia otrzymania wezwania.

#### 2. Treść programu postępowania naprawczego

Program postępowania naprawczego musi zawierać:
- Analizę stanu finansów JST, w tym określenie przyczyn zagrożenia realizacji zadań publicznych.
- Plan przedsięwzięć naprawczych wraz z harmonogramem ich wprowadzania, zmierzających do usunięcia zagrożenia oraz zachowania relacji określonej w art. 242-244.
- Przewidywane efekty finansowe poszczególnych przedsięwzięć naprawczych, wraz z określeniem sposobu ich obliczania.

#### 3. Uchwalenie budżetu i wieloletniej prognozy finansowej

Organ stanowiący JST może uchwalić wieloletnią prognozę finansową oraz budżet jednostki, które nie zachowują relacji określonej w art. 242-244, pod warunkiem, że program postępowania naprawczego uzyskał pozytywną opinię RIO. Niezachowanie relacji może dotyczyć jedynie spłat zobowiązań istniejących na dzień uchwalenia programu oraz spłat pożyczki otrzymanej z budżetu państwa.

#### 4. Ograniczenia w okresie realizacji programu naprawczego

W okresie realizacji programu naprawczego JST nie może:
- Podejmować nowych inwestycji finansowanych kredytem, pożyczką lub emisją papierów wartościowych.
- Udzielać pomocy finansowej innym JST.
- Udzielać poręczeń, gwarancji i pożyczek.
- Ponosić wydatków na promocję jednostki.
- Ponosić wydatków z funduszu sołeckiego, chyba że są one konieczne do zakończenia realizacji zadania rozpoczętego przed dniem przyjęcia programu.
- Realizować zadań innych niż obligatoryjne, finansowanych ze środków własnych.

#### 5. Ograniczenia dotyczące diet radnych i wynagrodzeń zarządu

Od miesiąca następującego po przyjęciu programu naprawczego, do dnia zakończenia postępowania naprawczego, wysokość diet radnych i wydatków na wynagrodzenie zarządu JST nie może przekroczyć odpowiednich kwot z roku poprzedzającego rok, w którym została podjęta uchwała w sprawie programu.

#### 6. Działania w przypadku nieopracowania programu

Jeżeli JST nie opracuje programu postępowania naprawczego lub nie uzyska on pozytywnej opinii RIO, budżet jednostki ustala RIO. Budżet ten może być ustalony bez zachowania relacji określonej w art. 242-244. Zmiana tak ustalonego budżetu nie może powodować zwiększenia stopnia niezachowania relacji wynikającego z tego budżetu.

#### 7. Możliwość ustanowienia zarządu komisarycznego

W przypadku nieopracowania programu postępowania naprawczego lub braku pozytywnej opinii RIO, możliwe jest zawieszenie organów JST i ustanowienie zarządu komisarycznego. W takim przypadku program naprawczy jest opracowywany i przedstawiany do zaopiniowania RIO przez komisarza rządowego.

### Podsumowanie

Art. 240a ustawy o finansach publicznych wprowadza mechanizmy mające na celu zapewnienie stabilności finansowej JST w sytuacjach kryzysowych. Procedury te mają na celu nie tylko naprawę sytuacji finansowej, ale również zabezpieczenie realizacji zadań publicznych przez JST. Przepis ten jest istotnym narzędziem w zarządzaniu finansami publicznymi na poziomie lokalnym, zapewniającym odpowiedzialność i przejrzystość w gospodarowaniu środkami publicznymi.

Przepis pozwala Prezesowi Urzędu zmienić terminy wskazane w programie naprawczym lub protokole kontroli, ale tylko wtedy, gdy wystąpi o to podmiot poddany kontroli. Zgoda nie jest automatyczna, ponieważ organ może jej udzielić, ale nie musi. Najważniejszym warunkiem jest brak wpływu zmiany na bezpieczeństwo operacji lotniczych. Termin może więc zostać przesunięty wyłącznie wtedy, gdy nie stworzy to zagrożenia dla tych operacji.

o transporcie materiałów niebezpiecznych drogą powietrzną

Bank może zmniejszyć przyznaną kwotę kredytu albo wypowiedzieć umowę kredytu w dwóch sytuacjach. Pierwsza występuje wtedy, gdy kredytobiorca nie dotrzymuje warunków, na jakich udzielono kredytu. Druga dotyczy utraty przez kredytobiorcę zdolności kredytowej. Oznacza to, że w ocenie banku kredytobiorca nie ma już zdolności do spłaty zobowiązania na zasadach związanych z udzieleniem kredytu. Zasada ta obowiązuje z zastrzeżeniem sytuacji, w których ustawa Prawo restrukturyzacyjne stanowi inaczej. Jeżeli umowa nie przewiduje dłuższego terminu, wypowiedzenie umowy kredytu powinno nastąpić z zachowaniem 30-dniowego terminu wypowiedzenia. Jeżeli kredytobiorcy grozi upadłość, termin ten wynosi 7 dni. Przepis wskazuje więc dwa podstawowe terminy, zależne od sytuacji kredytobiorcy, przy czym strony mogą w umowie ustalić termin dłuższy niż 30 dni. Bank nie może wypowiedzieć umowy z powodu utraty przez kredytobiorcę zdolności kredytowej ani zagrożenia jego upadłością, jeżeli zgodził się na realizację programu naprawczego przez kredytobiorcę. Ta ochrona obowiązuje przez cały okres realizacji programu. Wyjątkiem jest sytuacja, w której bank stwierdzi, że program naprawczy nie jest należycie realizowany. Wtedy ograniczenie dotyczące wypowiedzenia umowy przestaje mieć zastosowanie.

Prawo bankowe

Podmiot objęty kontrolą może zwrócić się do Prezesa Urzędu o zmianę terminów wskazanych w programie naprawczym lub protokole kontroli. Zmiana nie następuje automatycznie. Prezes Urzędu może wyrazić na nią zgodę, ale przepis nie nakłada na niego obowiązku jej udzielenia. Zgoda może dotyczyć terminów określonych w jednym z tych dokumentów.

Program naprawczy

Program naprawczy w przepisach

o finansach publicznych2 przepisy

o transporcie materiałów niebezpiecznych drogą powietrzną1 przepis

Prawo bankowe1 przepis

w sprawie kontroli przestrzegania przepisów oraz decyzji z zakresu lotnictwa cywilnego1 przepis