Przepis nakłada na zakłady karne i areszty śledcze obowiązek zapewnienia osadzonym uzależnionym od alkoholu terapii pomagającej zerwać z uzależnieniem oraz rehabilitacji. Dotyczy to zarówno osób odbywających karę, jak i tymczasowo aresztowanych. W tych jednostkach prowadzi się również działania zapobiegające problemom alkoholowym oraz służące ich rozwiązywaniu. Zakres przepisu obejmuje więc pomoc osobom już uzależnionym, a także działania o charakterze profilaktycznym.

o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi

Przepis wskazuje, kto finansuje działania związane ze zwierzęciem. Co do zasady posiadacz zwierzęcia płaci za całą profilaktykę, leczenie oraz unieszkodliwienie jego zwłok po śmierci. Obejmuje to wszelkie koszty związane z tymi czynnościami, a nie tylko wybrane wydatki. Obowiązek ten nie jest jednak bezwzględny: posiadacz nie ponosi kosztów, jeżeli inne przepisy przewidują odmienne rozwiązanie.

o zakładach leczniczych dla zwierząt

Przepis określa sposób rozdysponowania wpływów z opłaty oraz dodatkowej opłaty, o których mowa w art. 12i ust. 1 i 1a. Wskazuje, jaka część tych środków stanowi przychód Narodowego Funduszu Zdrowia, a jaka dochód budżetu państwa.

Zgodnie z ust. 1:

- **96,5% wpływów** jest przychodem Narodowego Funduszu Zdrowia;
- **3,5% wpływów** stanowi dochód budżetu państwa, w części, której dysponentem jest minister właściwy do spraw finansów publicznych.

Przepis określa również przeznaczenie części przypadającej Narodowemu Funduszowi Zdrowia. Zgodnie z ust. 2 środki te mają być wykorzystywane na działania o charakterze edukacyjnym i profilaktycznym oraz na świadczenia opieki zdrowotnej związane z utrzymaniem i poprawą stanu zdrowia świadczeniobiorców. Chodzi o osoby z chorobami rozwiniętymi na tle niewłaściwych wyborów i zachowań zdrowotnych, w szczególności z nadwagą i otyłością.

Znaczenie praktyczne przepisu polega na połączeniu podziału wpływów z określeniem celu, na jaki może zostać wykorzystana większa ich część. Narodowy Fundusz Zdrowia nie otrzymuje tych środków bez wskazania przeznaczenia, lecz powinien kierować je na edukację, profilaktykę oraz świadczenia związane z określoną grupą problemów zdrowotnych. Pozostała część wpływów zasila budżet państwa w zakresie wskazanym w ust. 1 pkt 2.

o zdrowiu publicznym

https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2015/1916/text/U/D20151916Lj.pdf

Przepis określa minimalny udział środków przeznaczonych na realizację zadań NPZ, który ma zostać wykorzystany na rozpoznawanie i ocenę sytuacji zdrowotnej społeczeństwa oraz na badania służące skuteczniejszemu planowaniu działań z zakresu zdrowia publicznego. Na wskazane cele należy przeznaczyć **co najmniej 10%** tych środków, co wyznacza minimalny poziom finansowania, a nie limit maksymalny.

Zakres finansowanych zadań obejmuje przede wszystkim:

- monitorowanie i ocenę stanu zdrowia oraz związanej z nim jakości życia społeczeństwa;
- identyfikowanie i analizowanie rozpowszechnienia czynników zagrażających zdrowiu społeczeństwa;
- rozpoznawanie przyczyn nierówności w zdrowiu, jeżeli wynikają one z uwarunkowań społeczno-ekonomicznych;
- inicjowanie i prowadzenie badań naukowych.

Badania mogą dotyczyć związku między potencjalnymi czynnikami szkodliwymi dla zdrowia lub innymi czynnikami ryzyka a stanem zdrowia ludności. Mogą także służyć ocenie skuteczności i efektywności działań z zakresu zdrowia publicznego, w tym testowaniu skuteczności zadań polegających na promocji zdrowia lub profilaktyce chorób innych niż określone w NPZ.

Znaczenie praktyczne przepisu polega na wyodrębnieniu części środków na działania oparte na monitorowaniu, analizie i badaniach. Finansowanie to ma wspierać zarówno ustalanie skali zagrożeń i nierówności zdrowotnych, jak i ocenę, czy podejmowane działania z zakresu zdrowia publicznego przynoszą zakładane rezultaty.

Przepis określa zakres zadań z zakresu zdrowia publicznego. Obejmuje on zarówno rozpoznawanie stanu zdrowia społeczeństwa i występujących zagrożeń, jak i działania służące zapobieganiu chorobom, uzależnieniom oraz ich skutkom. Szczególne znaczenie ma **monitorowanie i ocena** stanu zdrowia, zagrożeń zdrowia oraz jakości życia związanej ze zdrowiem społeczeństwa. Przepis wskazuje także na potrzebę analizowania, czy udzielane świadczenia opieki zdrowotnej są adekwatne i efektywne w odniesieniu do rozpoznanych potrzeb zdrowotnych.

Wśród zadań wymieniono edukację zdrowotną dostosowaną do potrzeb różnych grup, w szczególności dzieci, młodzieży i osób starszych, a także promocję zdrowia oraz kreowanie postaw sprzyjających profilaktyce zachowań ryzykownych. Zdrowie publiczne obejmuje również profilaktykę chorób, zapobieganie uzależnieniom oraz ograniczanie ich skutków zdrowotnych i społecznych.

Przepis odnosi działania ochronne do środowiska zamieszkania, nauki, pracy i rekreacji. Przewiduje rozpoznawanie, eliminowanie lub ograniczanie zagrożeń i szkód dla zdrowia fizycznego i psychicznego. Zakres zadań obejmuje ponadto inicjowanie i prowadzenie działalności naukowej oraz współpracy międzynarodowej w tej dziedzinie, rozwój kadr, ograniczanie nierówności w zdrowiu wynikających z uwarunkowań społeczno-ekonomicznych i działania dotyczące aktywności fizycznej. W praktyce przepis pokazuje, że zdrowie publiczne jest ujmowane szeroko, jako połączenie profilaktyki, edukacji, analizy potrzeb, badań, rozwoju kompetencji i oddziaływania na warunki życia.

Przepis ma charakter przejściowy i określa sposób postępowania z wybranymi programami oraz działaniami samorządu terytorialnego. W zakresie programów dotyczących profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych zachowuje dotychczasowe zasady uchwalania i realizacji zarówno programu wojewódzkiego, jak i programu gminnego. Odwołuje się przy tym do programów, o których mowa w art. 4 ust. 1 oraz art. 4 ust. 2 ustawy zmienianej w art. 19.

Takie samo rozwiązanie przewidziano dla Wojewódzkiego Programu Przeciwdziałania Narkomanii oraz Gminnego Programu Przeciwdziałania Narkomanii. Są one uchwalane i realizowane na dotychczasowych zasadach, zgodnie z odniesieniami do art. 9 ust. 1 oraz art. 10 ust. 2 ustawy zmienianej w art. 23. Oznacza to, że art. 28 ust. 1 nie wprowadza w tym zakresie nowego trybu, lecz utrzymuje istniejący sposób działania.

Art. 28 ust. 2 obejmuje natomiast działania jednostek samorządu terytorialnego w zakresie ochrony zdrowia psychicznego. Również w tym przypadku przepis przewiduje ich realizację na dotychczasowych zasadach. W praktyce regulacja zapewnia ciągłość uchwalania i wykonywania wskazanych programów oraz prowadzenia działań dotyczących ochrony zdrowia psychicznego, bez zmiany zasad określonych w dotychczasowych regulacjach. Zakres przepisu jest ograniczony do programów i działań wymienionych w jego treści.

Przepis określa, kto prowadzi działalność w zakresie profilaktyki i rozwiązywania problemów związanych z uzależnieniami oraz jaki jest status tej instytucji. Zgodnie z ust. 1 zadania te wykonuje Centrum. Przepis posługuje się szerokim określeniem obejmującym zarówno profilaktykę, czyli działania ukierunkowane na zapobieganie problemom związanym z uzależnieniami, jak i ich rozwiązywanie. Nie wskazuje jednak szczegółowych form ani metod prowadzenia tej działalności.

Ustęp 2 określa organizacyjny i podmiotowy status Centrum. Jest ono państwową jednostką budżetową, a więc zostało wskazane jako jednostka należąca do struktury państwa. Jednocześnie pozostaje podległe ministrowi właściwemu do spraw zdrowia. Przepis wyraźnie wiąże zatem działalność Centrum z obszarem zdrowia publicznego i wskazuje organ, któremu Centrum podlega.

Ustęp 3 określa siedzibę Centrum. Znajduje się ona w mieście stołecznym Warszawie. Informacja ta ma znaczenie organizacyjne i pozwala jednoznacznie ustalić miejsce siedziby jednostki.

W praktyce art. 8a wyznacza podstawowe ramy funkcjonowania Centrum: powierza mu działalność dotyczącą profilaktyki i rozwiązywania problemów związanych z uzależnieniami, określa jego status jako państwowej jednostki budżetowej, wskazuje podległość ministrowi właściwemu do spraw zdrowia oraz ustala siedzibę. Przepis nie reguluje natomiast szczegółowej struktury Centrum ani sposobu wykonywania wskazanej działalności.

Przepis określa zakres działania Centrum oraz sposób organizacji jego pracy. Zgodnie z ust. 1 Centrum realizuje zadania dotyczące profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych, przeciwdziałania narkomanii oraz przeciwdziałania innym uzależnieniom, w tym zadań dofinansowanych z Funduszu Rozwiązywania Problemów Hazardowych.

Najobszerniej wskazano zadania Centrum w ust. 2. Obejmują one przede wszystkim powierzanie i finansowanie zadań publicznych, inicjowanie oraz wspieranie działań profilaktycznych, leczniczych i rehabilitacyjnych, a także ograniczanie używania alkoholu, środków odurzających i innych wskazanych substancji. Szczególne miejsce zajmują działania kierowane do dzieci i młodzieży, przeciwdziałanie przemocy domowej oraz pomoc osobom ze spektrum płodowych zaburzeń alkoholowych i ich rodzinom lub opiekunom.

Centrum ma również podnosić jakość i dostępność pomocy, współpracować z instytucjami, organizacjami, sądami, jednostkami samorządu terytorialnego i organizacjami międzynarodowymi oraz przygotowywać projekty aktów prawnych, standardy i rekomendacje. Do jego kompetencji należy monitorowanie świadczeń i lecznictwa uzależnień, ocena programów, prowadzenie działalności informacyjno-edukacyjnej, badań i analiz, gromadzenie danych oraz prowadzenie krajowego systemu informacji. Przepis przewiduje także interwencje w sprawach skarg i wniosków, działania związane z naruszeniem wskazanych przepisów, dofinansowanie szkolenia specjalizacyjnego w dziedzinie psychoterapii uzależnień oraz monitorowanie programów wojewódzkich i gminnych.

W praktyce regulacja nadaje Centrum szeroką rolę organizacyjną, finansującą, analityczną i kontrolno-monitorującą w obszarze uzależnień. Ust. 3 stanowi, że statut Centrum nadaje minister właściwy do spraw zdrowia w drodze zarządzenia, określając jego strukturę organizacyjną.

w sprawie sprawowania przez służbę medycyny pracy profilaktycznej opieki zdrowotnej nad osobami objętymi tą opieką na swój wniosek.

https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2010/758/text/O/D20100758.pdf

Profilaktyka

Profilaktyka w przepisach

o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi1 przepis

o zakładach leczniczych dla zwierząt1 przepis

o zdrowiu publicznym6 przepisów

w sprawie sprawowania przez służbę medycyny pracy profilaktycznej opieki zdrowotnej nad osobami objętymi tą opieką na swój wniosek.4 przepisy