Produkcja pierwotna

Produkcja pierwotna to określenie używane w ustawie „Bezpieczeństwo żywności i żywienia” dla etapu, na którym uzyskuje się żywność u źródła, przed jej dalszym przetwarzaniem, przygotowaniem lub wprowadzeniem do kolejnych ogniw obrotu. Ustawa nie opisuje tego pojęcia samodzielnie, lecz odsyła do znaczenia „produkcji podstawowej” określonego w art. 3 pkt 17 rozporządzenia nr 178/2002. Oznacza to, że zakres hasła należy ustalać z uwzględnieniem regulacji, do której prowadzi to odesłanie.

W praktyce chodzi o czynności związane z pozyskiwaniem produktów żywnościowych na początkowym etapie łańcucha żywnościowego. Istotne jest więc nie tylko to, że powstaje produkt przeznaczony do spożycia, lecz także miejsce i charakter czynności, w wyniku których został uzyskany. Produkcja pierwotna może obejmować zarówno wytwarzanie produktów pochodzenia roślinnego lub zwierzęcego, jak i ich pozyskiwanie ze środowiska, o ile mieści się w zakresie pojęcia przyjętym w przepisach unijnych.

Pojęcie wyznacza granicę między początkowym etapem uzyskiwania żywności a późniejszymi działaniami, takimi jak przetwarzanie czy dystrybucja. Ma to znaczenie dla prawidłowego określenia, jakie przepisy dotyczą danej działalności i jakie wymagania związane z bezpieczeństwem żywności mogą mieć do niej zastosowanie. Pozwala także ustalić, czy określona czynność jest traktowana jako działalność na poziomie produkcji podstawowej, czy jako kolejny etap postępowania z żywnością.

Znaczenie praktyczne tego hasła polega zatem na porządkowaniu obowiązków uczestników łańcucha żywnościowego. Przedsiębiorca, rolnik lub inny podmiot uzyskujący żywność na tym etapie powinien oceniać swoją działalność przez pryzmat ustawowego odesłania, a nie wyłącznie potocznego rozumienia słowa „produkcja”. Użycie w ustawie określenia „produkcja pierwotna”, przy jednoczesnym odwołaniu do „produkcji podstawowej”, wskazuje na tożsamość zakresu tych pojęć w tym kontekście prawnym.