Preparatyka

Preparatyka to, w rozumieniu ustawy „o publicznej służbie krwi”, ogół czynności wykonywanych przy przygotowywaniu składnika krwi, od momentu pobrania krwi aż do wydania tego składnika. Pojęcie obejmuje więc nie tylko samo rozdzielenie krwi na poszczególne składniki, lecz także inne działania podejmowane w toku przygotowania, jeżeli wiążą się z ingerencją w zamknięty układ, w którym znajduje się dany składnik.

O uznaniu czynności za preparatykę decydują przede wszystkim jej miejsce w procesie oraz charakter wykonanej operacji. Musi ona przypadać na etap między pobraniem krwi a wydaniem składnika i polegać na jednym z dwóch rodzajów działań:

• rozdzieleniu krwi na składniki,
• wykonaniu czynności wymagających otwarcia lub innej ingerencji w zamknięty układ składnika krwi.

Istotnym elementem definicji jest także skutek takiej czynności. Preparatyka występuje wtedy, gdy jej wykonanie powoduje konieczność zmiany etykiety ostatecznej składnika albo konieczność przygotowania i oznakowania nowych próbek pilotujących. Oznacza to, że znaczenie ma nie tylko fizyczna czynność wykonana przy krwi, lecz także jej wpływ na oznaczenie składnika lub na próbki powiązane z tym składnikiem.

W praktyce ustawowe ujęcie preparatyki pozwala wyznaczyć, które działania są traktowane jako etap przygotowywania składnika krwi i podlegają związanym z tym wymaganiom organizacyjnym oraz identyfikacyjnym. Dzięki temu można odróżnić zwykłe czynności wykonywane w toku postępowania ze składnikiem od operacji, które zmieniają jego stan, sposób oznakowania albo wymagają przygotowania nowych próbek. Pojęcie ma zatem znaczenie dla prawidłowego rozpoznania momentu, w którym trzeba zaktualizować etykietę ostateczną lub wykonać i oznakować nowe próbki pilotujące. W ustawie „o publicznej służbie krwi” służy ono opisaniu całego, istotnego z punktu widzenia przygotowania składnika, odcinka procesu, a nie wyłącznie pojedynczej technicznej czynności.