Obywatel polski ma prawo udziału w referendum. Może także wybierać Prezydenta Rzeczypospolitej, posłów, senatorów oraz przedstawicieli do organów samorządu terytorialnego. Są to podstawowe uprawnienia związane z udziałem w głosowaniu. Warunkiem skorzystania z tych praw jest ukończenie 18 lat najpóźniej w dniu głosowania. Oznacza to, że obywatel musi mieć ukończone 18 lat w dniu, w którym odbywa się dane głosowanie. Przepis odnosi ten warunek zarówno do udziału w referendum, jak i do wybierania wskazanych przedstawicieli. Prawo udziału w referendum oraz prawo wybierania nie przysługuje osobom, wobec których sąd wydał prawomocne orzeczenie o ubezwłasnowolnieniu. Takiego prawa nie mają również osoby prawomocnie pozbawione praw publicznych albo praw wyborczych. Ograniczenie musi więc wynikać z prawomocnego orzeczenia sądowego.

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Do Sejmu może zostać wybrany obywatel polski, który ma prawo wybierania i najpóźniej w dniu wyborów kończy 21 lat. Oznacza to, że wymagany wiek trzeba osiągnąć najpóźniej w dniu głosowania. Samo obywatelstwo nie wystarcza, ponieważ przepis wymaga również posiadania prawa wybierania. Do Senatu obowiązuje podobna zasada, ale wymagany wiek jest wyższy. Kandydat musi być obywatelem polskim, mieć prawo wybierania i najpóźniej w dniu wyborów kończyć 30 lat. Wiek 21 lat jest więc granicą dla wyboru do Sejmu, a wiek 30 lat dla wyboru do Senatu. Przepis wskazuje także sytuację, w której dana osoba nie może zostać wybrana ani do Sejmu, ani do Senatu. Dotyczy to osoby skazanej prawomocnym wyrokiem na karę pozbawienia wolności za przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego. Zakaz odnosi się zatem do prawomocnego skazania, rodzaju orzeczonej kary oraz charakteru przestępstwa wskazanego w przepisie.

Prawo wybierania

Prawo wybierania w przepisach

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej2 przepisy