Prawo upadłościowe

Prawo upadłościowe to dziedzina prawa regulująca zasady postępowania w razie niewypłacalności dłużnika oraz skutki ogłoszenia upadłości. Określenie to oznacza także ustawę, która określa przesłanki ogłoszenia upadłości, przebieg postępowania i kompetencje jego uczestników.

Upadłość jest formalnym stanem prawnym powstającym na podstawie orzeczenia sądu. Co do zasady może zostać ogłoszona wobec dłużnika, który stał się niewypłacalny, czyli utracił zdolność do wykonywania wymagalnych zobowiązań pieniężnych. Regulacja obejmuje przede wszystkim przedsiębiorców, spółki i inne podmioty prowadzące działalność gospodarczą, a także osoby fizyczne nieprowadzące działalności gospodarczej, wobec których stosuje się przepisy dotyczące upadłości konsumenckiej.

Najważniejszym celem postępowania upadłościowego jest wspólne i możliwie równomierne zaspokojenie wierzycieli z majątku dłużnika. W określonych sytuacjach postępowanie może również służyć zachowaniu przedsiębiorstwa, jeżeli pozwala to na zaspokojenie wierzycieli w większym stopniu niż jego likwidacja. W toku postępowania ustala się skład i wartość majątku upadłego, sporządza listę wierzytelności, przeprowadza likwidację majątku albo wykonuje inne czynności przewidziane ustawą, a następnie dokonuje podziału uzyskanych środków.

Prawo upadłościowe określa również status i zadania sądu upadłościowego, sędziego-komisarza, syndyka oraz wierzycieli. Reguluje wpływ ogłoszenia upadłości na zarząd majątkiem, postępowania sądowe i egzekucyjne, wykonywanie umów, dochodzenie wierzytelności oraz odpowiedzialność osób związanych z niewypłacalnym podmiotem. Zawiera także przepisy procesowe, w tym dotyczące zabezpieczenia, pełnomocnictwa i stosowania odpowiednich regulacji postępowania cywilnego.

Przepisy te pozostają w związku z prawem gospodarczym, prawem spółek i postępowaniem cywilnym. Informacje o postępowaniach upadłościowych są ujawniane w odpowiednich rejestrach, w szczególności w Krajowym Rejestrze Zadłużonych i Krajowym Rejestrze Sądowym. W starszych aktach prawnych określenie to może odnosić się do wcześniejszej regulacji dotyczącej upadłości, odmiennej od obecnie obowiązującego prawa.