Prawo ochronne

Prawo ochronne to wynikające z przepisów prawa własności przemysłowej wyłączne prawo do korzystania z określonego przedmiotu ochrony w zakresie ustalonym w decyzji Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej. Nie jest to jedno, jednolite prawo, lecz nazwa stosowana przede wszystkim dla ochrony znaków towarowych oraz wzorów użytkowych.

W przypadku znaku towarowego prawo ochronne pozwala uprawnionemu używać oznaczenia w obrocie gospodarczym i sprzeciwiać się używaniu przez inne osoby oznaczeń identycznych lub podobnych, jeżeli może to prowadzić do naruszenia zakresu ochrony. Zakres prawa wynika między innymi z przedstawienia znaku oraz wykazu towarów i usług. Ochrona może dotyczyć także wspólnych znaków towarowych, znaków towarowych gwarancyjnych oraz niektórych znaków objętych ochroną międzynarodową.

Wzór użytkowy może być objęty prawem ochronnym, jeżeli spełnia wymagania przewidziane dla tego rodzaju rozwiązania technicznego. Uprawniony uzyskuje wówczas wyłączność korzystania ze wzoru użytkowego na terytorium Polski w sposób zarobkowy lub zawodowy. Prawo ochronne jest ograniczone w czasie, a szczegółowy okres ochrony zależy od rodzaju przedmiotu, którego dotyczy.

Prawo ochronne powstaje w związku z udzieleniem ochrony przez Urząd Patentowy i jest ujawniane we właściwym rejestrze. Może być przedmiotem obrotu, w szczególności przeniesienia na inną osobę albo ustanowienia licencji. W określonych przypadkach podlega również zajęciu w postępowaniu egzekucyjnym.

Naruszenie prawa ochronnego może uzasadniać roszczenia o zaniechanie naruszeń, usunięcie ich skutków lub naprawienie szkody, zgodnie z przepisami dotyczącymi danego przedmiotu ochrony. Prawo może także zostać unieważnione albo wygasnąć, między innymi wskutek niespełnienia warunków ochrony lub niewykonywania określonych obowiązków. W postępowaniu cywilnym możliwe jest również żądanie ustalenia braku naruszenia prawa ochronnego.