Prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane

Prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane to pojęcie z ustawy „Prawo budowlane”, które określa, czy dana osoba lub podmiot ma prawnie uzasadnioną możliwość wykonywania robót budowlanych na określonej nieruchomości. Nie chodzi więc wyłącznie o własność gruntu. Istotne jest istnienie odpowiedniego tytułu prawnego oraz to, aby jego zakres obejmował uprawnienie do prowadzenia takich robót.

Tytuł prawny może wynikać w szczególności z:

• prawa własności,
• użytkowania wieczystego,
• zarządu,
• ograniczonego prawa rzeczowego,
• stosunku zobowiązaniowego, który przewiduje możliwość wykonywania robót budowlanych.

W praktyce oznacza to, że samo faktyczne korzystanie z nieruchomości albo zgoda niemająca podstawy w odpowiednim prawie nie przesądza jeszcze o istnieniu tego uprawnienia. Znaczenie ma treść konkretnego tytułu prawnego. Musi on pozwalać na wykonywanie robót budowlanych, a nie tylko na ogólne korzystanie z nieruchomości. Przykładowo stosunek zobowiązaniowy może mieć znaczenie wtedy, gdy wynika z niego uprawnienie do prowadzenia prac budowlanych, natomiast samo istnienie takiego stosunku bez odpowiedniego umocowania nie wystarcza.

Pojęcie służy w ustawie do powiązania planowanych robót z prawem osoby, która zamierza je wykonywać. Pozwala ocenić, czy inwestor ma podstawę prawną do prowadzenia prac na danym terenie. W tym ujęciu nie jest to nazwa konkretnego rodzaju prawa do nieruchomości, lecz określenie sytuacji, w której posiadany tytuł prawny daje uprawnienie budowlane. Dlatego zakres tego prawa może być szerszy albo węższy, zależnie od rodzaju tytułu i jego treści. Jego praktyczne znaczenie polega na konieczności wykazania związku między osobą wykonującą roboty, nieruchomością oraz uprawnieniem do prowadzenia tych robót.