Prawnik spoza Unii Europejskiej

„Prawnik spoza Unii Europejskiej” to pojęcie używane w ustawie „o świadczeniu przez prawników zagranicznych pomocy prawnej w Rzeczypospolitej Polskiej” do określenia osób wykonujących za granicą zawód prawniczy, które nie mieszczą się w kategorii prawników z państw członkowskich Unii Europejskiej. Definicja wskazuje, jakie osoby mogą zostać objęte regulacją tej ustawy i na jakiej podstawie uznaje się je za prawników zagranicznych.

Pojęcie obejmuje przede wszystkim osobę, która nie ma obywatelstwa państwa członkowskiego Unii Europejskiej i jest uprawniona do wykonywania zawodu prawniczego przy użyciu jednego z tytułów zawodowych wymienionych w przepisie wskazanym w ustawie. Istotne są więc dwa elementy: obywatelstwo spoza Unii Europejskiej oraz rzeczywiste uprawnienie do wykonywania zawodu pod określonym tytułem zawodowym. Samo posiadanie wykształcenia prawniczego albo wykonywanie pracy związanej z prawem nie wystarcza, jeżeli osoba nie ma odpowiednich uprawnień zawodowych.

Definicja obejmuje również osobę, która używa tytułu zawodowego uzyskanego w państwie niebędącym członkiem Unii Europejskiej i jest tam uprawniona do wykonywania zawodu odpowiadającego polskiemu zawodowi adwokata lub radcy prawnego. Przy ocenie tego podobieństwa bierze się pod uwagę wykształcenie, zakres uprawnień oraz podstawowe zasady organizacji i wykonywania zawodu. Chodzi zatem o zawód, który pod względem swojej pozycji i charakteru jest porównywalny z jednym z tych zawodów, a nie o dowolną profesję związaną ze stosowaniem prawa.

W praktyce pojęcie wyznacza krąg zagranicznych prawników, do których stosuje się przepisy ustawy dotyczące świadczenia pomocy prawnej w Polsce. Pozwala ustalić, czy dana osoba jest traktowana jako prawnik spoza Unii Europejskiej, a tym samym czy jej zagraniczne kwalifikacje i tytuł zawodowy podlegają ocenie w ramach tej regulacji. Ma to znaczenie dla odróżnienia tej grupy od prawników uprawnionych w państwach Unii Europejskiej oraz dla określenia zakresu zastosowania przepisów o wykonywaniu pomocy prawnej przez prawników zagranicznych.