Prawna kontrola metrologiczna

Prawna kontrola metrologiczna to sformalizowane działanie dotyczące przyrządu pomiarowego, którego celem jest sprawdzenie i wykazanie, czy spełnia on wymagania wynikające z odpowiednich przepisów. Pojęcie to zostało zdefiniowane w ustawie „Prawo o miarach” i odnosi się do oceny przyrządów używanych do wykonywania pomiarów w sytuacjach, w których istotna jest ich zgodność z wymaganiami metrologicznymi.

W definicji można wyróżnić kilka podstawowych elementów:

• przedmiotem kontroli jest przyrząd pomiarowy;
• kontrola ma charakter celowego działania, a nie przypadkowej obserwacji;
• jej zadaniem jest ustalenie, czy przyrząd odpowiada wymaganiom określonym w przepisach właściwych dla danego rodzaju urządzenia;
• kontrola prowadzi do wykazania zgodności, czyli do uzyskania podstawy do oceny, że przyrząd spełnia wymagane kryteria.

Sformułowanie „zmierzające do wykazania” wskazuje, że prawna kontrola metrologiczna obejmuje określone czynności sprawdzające, a nie tylko ogólną ocenę stanu urządzenia. Zakres tych czynności może być związany z właściwościami konkretnego przyrządu i z wymaganiami ustanowionymi dla jego rodzaju. W praktyce kontrola służy temu, aby korzystanie z przyrządu pomiarowego odbywało się z zachowaniem wymagań przewidzianych w regulacjach metrologicznych, a wyniki pomiarów mogły być oceniane w odniesieniu do tych wymagań.

Pojęcie ma znaczenie między innymi przy regulowaniu kontroli taksometrów elektronicznych oraz zbiorników pomiarowych. W przepisach dotyczących taksometrów określa się zakres sprawdzeń odnoszących się do błędów wskazań. W odniesieniu do zbiorników posadowionych na stałe regulowane może być także miejsce wykonywania kontroli. Pokazuje to, że prawna kontrola metrologiczna nie oznacza jednej identycznej czynności dla wszystkich przyrządów, lecz jest dostosowywana do ich konstrukcji, funkcji i wymagań określonych w odpowiednich przepisach.