Pracownik samorządowy

Pracownik samorządowy to osoba zatrudniona na podstawie stosunku pracy w urzędzie lub jednostce organizacyjnej samorządu terytorialnego, której status określają przepisy o pracownikach samorządowych. Chodzi przede wszystkim o pracowników urzędów gmin, starostw powiatowych i urzędów marszałkowskich, a także jednostek organizacyjnych gminy, powiatu lub województwa oraz związków samorządowych, w zakresie wskazanym w przepisach. Sam fakt zatrudnienia przez podmiot związany z samorządem nie zawsze przesądza o posiadaniu statusu pracownika samorządowego, ponieważ niektóre jednostki i grupy zawodowe podlegają odrębnym regulacjom.

Ustawa wyróżnia stanowiska urzędnicze, w tym kierownicze stanowiska urzędnicze, oraz stanowiska pomocnicze i obsługi. Stosunek pracy może powstać na podstawie umowy o pracę, powołania albo wyboru, zależnie od rodzaju stanowiska i pełnionej funkcji. Przepisy określają między innymi wymagania kwalifikacyjne, zasady naboru, obowiązki pracownika, ocenę jego pracy, wynagrodzenie, awans oraz odpowiedzialność za naruszenie obowiązków.

Do istotnych cech tego statusu należą wykonywanie zadań publicznych, obowiązek działania zgodnie z prawem, bezstronność, rzetelność i dbałość o interes wspólnoty samorządowej. Pracownik samorządowy nie jest funkcjonariuszem państwowym, lecz wykonuje zadania administracji publicznej na poziomie lokalnym lub regionalnym.

Pojęcie występuje w przepisach dotyczących organizacji samorządu, gospodarki komunalnej oraz szczególnych służb i stanowisk. Przepisy o pracownikach samorządowych mogą mieć zastosowanie uzupełniające do pracowników zakładów budżetowych, straży gminnych lub innych jednostek, jeżeli regulacje szczególne nie rozstrzygają danej kwestii. Status ten ma praktyczne znaczenie dla sposobu zatrudnienia, zakresu obowiązków, możliwości awansu i zasad ustania zatrudnienia.