Pracownik organu

„Pracownik organu” to osoba wykonująca zadania w strukturze określonego organu, zwłaszcza organu administracji publicznej, organu podatkowego, organu procesowego albo organu kontroli. Pojęcie nie ma jednej, uniwersalnej definicji obowiązującej we wszystkich dziedzinach prawa. Jego znaczenie wynika z rodzaju organu, zakresu powierzonych obowiązków oraz przepisu, w którym zostało użyte.

Pracownik organu nie jest tym samym co sam organ. Organ jest podmiotem właściwym do wykonywania władzy publicznej lub innych określonych ustawowo zadań, natomiast pracownik działa w jego strukturze i wykonuje czynności przypisane stanowisku albo powierzone mu na podstawie upoważnienia. Upoważnienie może być konieczne w szczególności do dokonywania czynności kontrolnych, procesowych, technicznych lub dokumentacyjnych. Nie każdy pracownik organu może więc wykonywać wszystkie czynności należące do organu.

W przepisach termin ten może oznaczać między innymi:

• pracownika organu administracji publicznej, który prowadzi postępowanie, przyjmuje i opracowuje pisma, sporządza protokoły albo wykonuje czynności związane z obsługą sprawy;
• pracownika organu podatkowego, odpowiedzialnego za terminowe prowadzenie postępowania i prawidłowe wykonywanie obowiązków;
• upoważnionego pracownika urzędu lub inspekcji, który przeprowadza kontrolę albo dokonuje czynności w terenie;
• osobę wykonującą czynności pomocnicze w postępowaniu karnym, w tym doręczającą pisma lub sporządzającą protokół;
• pracownika organu nadzoru budowlanego lub innego organu kontrolnego, uprawnionego do dokonania określonego wpisu lub czynności urzędowej.

W praktyce status pracownika organu może decydować o ważności lub skuteczności dokonanej czynności, zakresie dostępu do akt i dokumentów, możliwości posługiwania się upoważnieniem oraz sposobie identyfikacji osoby wykonującej czynność. Pracownik może ponosić odpowiedzialność porządkową, dyscyplinarną lub inną przewidzianą w przepisach, zwłaszcza za nieterminowe albo niewłaściwe załatwianie spraw, skarg i wniosków lub za niedopełnienie obowiązków. Zakres tej odpowiedzialności zależy od rodzaju organu, podstawy zatrudnienia i charakteru naruszenia.