Art. 111 ustawy o finansach publicznych precyzuje katalog dochodów budżetu państwa, które można podzielić na dochody podatkowe i niepodatkowe. Poniżej omówiono poszczególne kategorie dochodów, które stanowią źródło finansowania budżetu państwa.

#### 1. Dochody podatkowe i opłaty
Dochody podatkowe obejmują wszelkie podatki i opłaty, które nie są przeznaczone na rzecz jednostek samorządu terytorialnego. Oznacza to, że część podatków i opłat, która zgodnie z odrębnymi ustawami jest przekazywana samorządom, nie wchodzi w skład dochodów budżetu państwa.

#### 2. Cła
Cła stanowią kolejne źródło dochodów budżetu państwa. Są to opłaty pobierane przy imporcie i eksporcie towarów, które mają na celu ochronę rynku krajowego oraz generowanie dochodów dla państwa.

#### 3. Wpłaty z zysku przedsiębiorstw państwowych i jednoosobowych spółek Skarbu Państwa oraz banków państwowych
Dochody te pochodzą z zysków generowanych przez przedsiębiorstwa państwowe, jednoosobowe spółki Skarbu Państwa oraz banki państwowe. Wpłaty te są istotnym źródłem dochodów budżetowych, ponieważ odzwierciedlają efektywność zarządzania majątkiem państwowym.

#### 4. Wpłaty z tytułu dywidendy
Dywidendy wypłacane przez spółki, w których Skarb Państwa posiada udziały, również stanowią dochód budżetu państwa. Jest to forma dochodu z inwestycji kapitałowych państwa.

#### 5. Wpłaty z zysku Narodowego Banku Polskiego
Narodowy Bank Polski, jako centralny bank państwa, przekazuje część swojego zysku do budżetu państwa. Jest to istotne źródło dochodów, które może być wykorzystywane na różne cele budżetowe.

#### 6. Wpłaty nadwyżki środków finansowych agencji wykonawczych
Agencje wykonawcze, które zarządzają środkami publicznymi, przekazują nadwyżki finansowe do budżetu państwa. Jest to mechanizm zapewniający, że niewykorzystane środki publiczne wracają do budżetu.

#### 7. Dochody pobierane przez państwowe jednostki budżetowe
Dochody te obejmują wszelkie wpływy uzyskiwane przez jednostki budżetowe, które nie są przeznaczone na inne cele zgodnie z odrębnymi ustawami.

#### 8. Dochody z najmu i dzierżawy oraz z innych umów o podobnym charakterze
Dochody te pochodzą z wynajmu i dzierżawy składników majątkowych Skarbu Państwa. Są to umowy, które generują stałe wpływy do budżetu państwa.

#### 9. Odsetki od środków zgromadzonych na rachunkach bankowych
Odsetki te pochodzą z lokat terminowych oraz środków zgromadzonych na rachunkach bankowych państwowych jednostek budżetowych lub organów władzy publicznej.

#### 10. Odsetki od udzielonych pożyczek
Budżet państwa uzyskuje dochody z odsetek od pożyczek krajowych i zagranicznych udzielanych z budżetu państwa.

#### 11. Grzywny, mandaty i inne kary pieniężne
Dochody te pochodzą z kar pieniężnych nakładanych przez organy państwowe. Są to środki, które mają na celu nie tylko generowanie dochodów, ale również pełnią funkcję prewencyjną.

#### 12. Spadki, zapisy i darowizny
Dochody te obejmują wszelkie spadki, zapisy i darowizny w postaci pieniężnej na rzecz Skarbu Państwa.

#### 13. Dochody ze sprzedaży majątku
Dochody te pochodzą ze sprzedaży majątku, rzeczy i praw, które nie stanowią przychodów w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 4 lit. a i b.

#### 14. Inne dochody określone w odrębnych ustawach lub umowach międzynarodowych
Kategoria ta obejmuje wszelkie inne dochody, które są określone w odrębnych ustawach lub umowach międzynarodowych.

#### 15. Środki europejskie i inne środki na realizację projektów
Środki te pochodzą z funduszy europejskich oraz innych źródeł międzynarodowych, które są przeznaczone na realizację projektów pomocy technicznej oraz innych celów określonych w przepisach unijnych.

#### 16. Odsetki wykupywane przez nabywców obligacji skarbowych
Dochody te obejmują odsetki oraz nadwyżki wynikające z różnicy pomiędzy ceną emisyjną a wartością nominalną zbywanych obligacji skarbowych.

### Podsumowanie
Art. 111 ustawy o finansach publicznych kompleksowo reguluje źródła dochodów budżetu państwa, obejmując zarówno dochody podatkowe, jak i niepodatkowe. Przepisy te mają na celu zapewnienie stabilnych i różnorodnych źródeł finansowania działalności państwa, co jest kluczowe dla efektywnego zarządzania finansami publicznymi.

o finansach publicznych

Art. 21 ustawy o finansach publicznych reguluje podstawowe zasady gospodarki finansowej agencji wykonawczych, które są jednostkami sektora finansów publicznych. Przepisy te mają na celu zapewnienie przejrzystości, odpowiedzialności oraz efektywności w zarządzaniu środkami publicznymi przez te agencje.

#### 1. Roczny plan finansowy

Podstawą gospodarki finansowej agencji wykonawczej jest roczny plan finansowy. Plan ten obejmuje:
- **Przychody z prowadzonej działalności**: Są to środki uzyskiwane przez agencję z jej działalności statutowej.
- **Dotacje z budżetu państwa**: Środki przekazywane agencji z budżetu państwa na realizację określonych zadań.
- **Zestawienie kosztów**: Koszty muszą być szczegółowo wyszczególnione, w tym wynagrodzenia, składki, płatności odsetkowe oraz zakupy towarów i usług.
- **Funkcjonowanie agencji wykonawczej**: Koszty związane z bieżącą działalnością agencji.
- **Realizacja zadań ustawowych**: Koszty realizacji zadań wynikających z przepisów prawa, w tym koszty realizacji tych zadań przez inne podmioty.
- **Wynik finansowy**: Różnica między przychodami a kosztami.
- **Środki na wydatki majątkowe**: Środki przeznaczone na inwestycje i zakupy majątkowe.
- **Środki przyznane innym podmiotom**: Środki przekazywane innym jednostkom.
- **Stan należności i zobowiązań**: Informacje o należnościach i zobowiązaniach na początek i koniec roku.
- **Stan środków pieniężnych**: Informacje o środkach pieniężnych na początek i koniec roku.

#### 2. Procedura zatwierdzania planu finansowego

Projekt rocznego planu finansowego ustala właściwy organ agencji w porozumieniu z ministrem nadzorującym agencję. Po zatwierdzeniu przez ministra, projekt jest przekazywany Ministrowi Finansów zgodnie z przepisami dotyczącymi prac nad projektem ustawy budżetowej.

#### 3. Plan dochodów i wydatków

W ramach projektu planu finansowego sporządza się plan dochodów i wydatków ujmowanych w terminie ich zapłaty. Planowane wydatki nie powinny przekraczać planowanych dochodów, chyba że minister nadzorujący agencję wyrazi zgodę, w porozumieniu z Ministrem Finansów.

#### 4. Zmiany w planie finansowym

Zmiany w planie finansowym mogą być dokonywane po uzyskaniu zgody ministra nadzorującego agencję, wydanej po uzyskaniu opinii sejmowej komisji właściwej do spraw budżetu. Zmiany te nie mogą powodować zwiększenia zobowiązań ani pogorszenia wyniku finansowego agencji, chyba że odrębne ustawy stanowią inaczej.

#### 5. Dotacje i zobowiązania

Agencja wykonawcza może otrzymywać dotacje z budżetu państwa w zakresie określonym w odrębnych ustawach. Może również zaciągać zobowiązania na okres przekraczający rok budżetowy, pod warunkiem że wydatki na obsługę zobowiązania są uwzględnione w rocznym planie finansowym.

#### 6. Wyjątki i rozporządzenia

Ograniczenie dotyczące zmian w planie finansowym nie dotyczy zwiększenia planu z tytułu uzyskania pożyczki z budżetu państwa na finansowanie Wspólnej Polityki Rolnej. Rada Ministrów może określić, w drodze rozporządzenia, sposób prowadzenia gospodarki finansowej agencji wykonawczych, mając na względzie potrzebę zapewnienia jednolitości zasad finansowania oraz przestrzegania zasad jawności i przejrzystości.

### Podsumowanie

Art. 21 ustawy o finansach publicznych wprowadza szczegółowe zasady dotyczące planowania i realizacji budżetu przez agencje wykonawcze. Przepisy te mają na celu zapewnienie, że agencje te działają w sposób przejrzysty, odpowiedzialny i zgodny z zasadami finansów publicznych. Wprowadzenie takich regulacji jest kluczowe dla zapewnienia efektywnego zarządzania środkami publicznymi oraz realizacji zadań publicznych w sposób zgodny z prawem i interesem publicznym.

Art. 224 ustawy o finansach publicznych reguluje kwestie związane z udzielaniem pożyczek z budżetu państwa jednostkom samorządu terytorialnego (JST). Przepis ten ma na celu zapewnienie wsparcia finansowego dla JST, które znajdują się w trudnej sytuacji finansowej, pod warunkiem, że podejmują one działania naprawcze lub ostrożnościowe.

### Warunki udzielenia pożyczki

1. **Realizacja postępowania naprawczego**:
   - JST musi realizować lub przystępować do realizacji postępowania naprawczego.
   - Z analizy programu postępowania naprawczego musi wynikać, że jest wysoce prawdopodobne, iż nastąpi poprawa sytuacji finansowej JST oraz skuteczności w wykonywaniu jej ustawowych zadań.

2. **Zachowanie zasad określonych w art. 242-244**:
   - JST musi zapewnić, że najpóźniej na koniec roku, w którym upływa termin spłaty pożyczki, zostaną zachowane zasady określone w art. 242-244 ustawy o finansach publicznych. Przepisy te dotyczą m.in. zasad planowania i realizacji budżetu JST, w tym zasady równoważenia budżetu oraz limitów zadłużenia.

3. **Spłata pożyczki wraz z odsetkami**:
   - JST musi zapewnić spłatę pożyczki wraz z odsetkami. Pożyczka i odsetki nie podlegają umorzeniu.

### Procedura wnioskowania o pożyczkę

- **Wniosek do Ministra Finansów**:
  - JST składa wniosek o udzielenie pożyczki do Ministra Finansów. W przypadku zlecenia przez Ministra Finansów Bankowi Gospodarstwa Krajowego (BGK) czynności związanych z udzielaniem pożyczek, wniosek składa się do BGK.

- **Załączniki do wniosku**:
  - Do wniosku JST załącza program postępowania naprawczego, dokumenty umożliwiające ocenę bieżącej i prognozowanej sytuacji finansowej JST oraz propozycje zabezpieczeń spłaty pożyczki.

### Sankcje za niespłacenie pożyczki

- W przypadku niedokonania spłaty pożyczki w terminie określonym w umowie, Minister Finansów może potrącić niespłaconą kwotę pożyczki wraz z odsetkami z należnej subwencji ogólnej ustalonej dla JST.

### Pożyczki dla JST realizujących program postępowania ostrożnościowego

- Przepisy ust. 1-4 stosuje się odpowiednio do pożyczek udzielanych JST realizujących program postępowania ostrożnościowego lub przystępujących do jego realizacji, jeżeli zagrożenie wykonania zadań publicznych powstało z przyczyn niezależnych od JST.

### Rozporządzenie Ministra Finansów

- Minister Finansów określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowy zakres danych zawartych we wniosku o udzielenie pożyczki, wykaz dokumentów dołączonych do wniosku oraz rodzaje i zakres przyjmowanych zabezpieczeń. Rozporządzenie ma na celu zapewnienie sprawności rozpatrywania wniosków oraz uwzględnienie rodzaju prowadzonego przez JST postępowania.

### Komentarz

Art. 224 ustawy o finansach publicznych jest istotnym narzędziem wspierającym JST w trudnych sytuacjach finansowych. Przepis ten wprowadza mechanizmy, które mają na celu nie tylko udzielenie wsparcia finansowego, ale również zapewnienie, że JST podejmują odpowiednie działania naprawcze lub ostrożnościowe. Wprowadzenie obowiązku załączenia programu postępowania naprawczego oraz dokumentów umożliwiających ocenę sytuacji finansowej JST ma na celu zapewnienie transparentności i odpowiedzialności w korzystaniu z pożyczek z budżetu państwa.

Jednocześnie, przepis ten wprowadza mechanizmy zabezpieczające interesy Skarbu Państwa, takie jak możliwość potrącenia niespłaconej kwoty pożyczki z subwencji ogólnej oraz brak możliwości umorzenia pożyczki i odsetek. Wprowadzenie rozporządzenia przez Ministra Finansów ma na celu uszczegółowienie procedur i wymagań związanych z wnioskowaniem o pożyczki, co powinno przyczynić się do sprawniejszego i bardziej efektywnego rozpatrywania wniosków JST.

Pożyczka budżetu

Pożyczka budżetu w przepisach

o finansach publicznych3 przepisy