#### Wprowadzenie

Art. 146j Prawa ochrony środowiska (POŚ) wprowadza szczegółowe regulacje dotyczące źródeł spalania paliw, które mają na celu ograniczenie emisji szkodliwych substancji do atmosfery. Przepis ten jest istotny w kontekście ochrony środowiska, ponieważ określa warunki, jakie muszą spełniać instalacje spalania paliw, aby mogły funkcjonować zgodnie z obowiązującymi normami emisyjnymi.

#### Zakres zastosowania

Przepis dotyczy źródeł spalania paliw, które:
1. Zostały oddane do użytkowania przed dniem 20 grudnia 2018 r., a w przypadku gdy pozwolenie na budowę źródła wydano przed dniem 19 grudnia 2017 r. - zostały oddane do użytkowania nie później niż w dniu 20 grudnia 2018 r.
2. Mają nominalną moc cieplną większą niż 5 MW i mniejszą niż 50 MW.
3. Co najmniej 50% produkcji ciepła użytkowego wytwarzanego w źródle, określone jako średnia krocząca z pięciu lat, stanowi ciepło dostarczone do publicznej sieci ciepłowniczej w postaci pary lub gorącej wody.

#### Warunki emisyjne

Dla źródeł spalania paliw, które spełniają powyższe kryteria, obowiązują następujące warunki emisyjne:
1. W okresie od dnia 1 stycznia 2025 r. do dnia 31 grudnia 2029 r. (lub do czasu spełnienia warunków, o których mowa w pkt 2 i 3), obowiązują wielkości dopuszczalnej emisji tlenku azotu i dwutlenku azotu w przeliczeniu na dwutlenek azotu oraz pyłu, nie wyższe niż wielkości dopuszczalnej emisji tych substancji obowiązujące w dniu 31 grudnia 2024 r.
2. Wielkość dopuszczalnej emisji dwutlenku siarki nie może być wyższa niż wielkość dopuszczalnej emisji tej substancji obowiązująca w dniu 31 grudnia 2024 r. albo wartość 1100 mg/m³, w zależności od tego, która z tych wartości jest niższa.

#### Procedura administracyjna

Prowadzący instalację muszą złożyć odpowiednie dokumenty potwierdzające spełnianie warunków emisyjnych do organu właściwego do wydania pozwolenia lub do przyjęcia zgłoszenia do dnia 1 stycznia 2024 r. Organ ten ma obowiązek:
1. Sprawdzić dokumenty i w terminie do dnia 1 lipca 2024 r. poinformować prowadzącego instalację o spełnieniu warunków.
2. W przypadku instalacji wymagającej pozwolenia na wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza albo pozwolenia zintegrowanego, wezwać prowadzącego instalację do wystąpienia z wnioskiem o wydanie lub zmianę pozwolenia.
3. W przypadku instalacji wymagającej zgłoszenia, wszcząć postępowanie o wydanie decyzji, o której mowa w art. 154 ust. 1a POŚ.

#### Obowiązki prowadzącego instalację

Prowadzący instalację musi przekazywać organowi właściwemu do wydania pozwolenia lub do przyjęcia zgłoszenia, w terminie do końca lutego każdego roku, dane dotyczące udziału ciepła dostarczonego do publicznej sieci ciepłowniczej w produkcji ciepła użytkowego wytwarzanego w źródle spalania paliw, określonego jako średnia krocząca z pięciu lat i wyrażonego w procentach.

#### Wnioski

Art. 146j POŚ wprowadza istotne regulacje mające na celu ograniczenie emisji szkodliwych substancji do atmosfery przez źródła spalania paliw. Przepis ten nakłada na prowadzących instalacje obowiązek spełniania określonych warunków emisyjnych oraz obowiązek regularnego przekazywania danych dotyczących produkcji ciepła. Organ właściwy do wydania pozwolenia lub do przyjęcia zgłoszenia ma obowiązek monitorowania i egzekwowania tych wymagań, co ma na celu zapewnienie wysokiego poziomu ochrony środowiska.

Prawo ochrony środowiska

**Art. 251 Prawa ochrony środowiska** nakłada na prowadzących zakłady o zwiększonym ryzyku lub zakłady o dużym ryzyku obowiązek sporządzenia i wdrożenia programu zapobiegania poważnym awariom przemysłowym. Przepis ten ma na celu minimalizację ryzyka wystąpienia awarii przemysłowych oraz ograniczenie ich skutków dla ludzi i środowiska.

#### 1. Obowiązek sporządzenia programu zapobiegania awariom

Prowadzący zakład o zwiększonym ryzyku lub zakład o dużym ryzyku są zobowiązani do sporządzenia programu zapobiegania awariom. Program ten powinien uwzględniać specyfikę zakładu, w tym zagrożenia awariami przemysłowymi oraz złożoność organizacji w zakładzie.

#### 2. Wdrażanie programu

Program zapobiegania awariom musi być wdrażany za pomocą systemu zarządzania bezpieczeństwem, który gwarantuje odpowiedni do zagrożeń poziom ochrony ludzi i środowiska. System ten stanowi element ogólnego systemu zarządzania zakładem, co podkreśla jego integralność i znaczenie w strukturze organizacyjnej zakładu.

#### 3. Elementy programu zapobiegania awariom

Program zapobiegania awariom powinien zawierać:
- Ogólne cele i zasady działania prowadzącego zakład.
- Wskazanie zadań i odpowiedzialności kierownictwa zakładu w zakresie kontroli zagrożeń awariami przemysłowymi oraz zapewnienia odpowiedniego poziomu ochrony ludzi i środowiska.
- Określenie prawdopodobieństwa zagrożenia awarią przemysłową.
- Zasady zapobiegania awarii przemysłowej w celu poprawy bezpieczeństwa.
- Zasady zwalczania skutków awarii przemysłowej.
- Określenie sposobów ograniczenia skutków awarii przemysłowej dla ludzi i środowiska w przypadku jej zaistnienia.
- Określenie częstotliwości przeprowadzania analiz programu zapobiegania awariom w celu oceny jego aktualności i skuteczności.

#### 4. Przedkładanie programu właściwym organom

Prowadzący zakład o zwiększonym ryzyku lub zakład o dużym ryzyku są zobowiązani przedłożyć program zapobiegania awariom właściwemu organowi Państwowej Straży Pożarnej oraz wojewódzkiemu inspektorowi ochrony środowiska w terminie roku od dnia zaliczenia zakładu do kategorii zakładów o zwiększonym ryzyku lub zakładów o dużym ryzyku.

#### 5. Aktualizacja programu

Program zapobiegania awariom podlega zmianom, jeżeli uzasadniają to względy bezpieczeństwa wynikające ze zmiany stanu faktycznego, postępu naukowo-technicznego lub analizy zaistniałych awarii przemysłowych. Ponadto, program ten musi być analizowany i ewentualnie zmieniany co najmniej raz na 5 lat.

#### 6. Sankcje za niewykonanie obowiązków

Jeżeli prowadzący zakład nie dokonuje wymaganych zmian w programie zapobiegania awariom, właściwy organ Państwowej Straży Pożarnej ma prawo wezwać do zmiany programu, wyznaczając termin na dokonanie tych zmian.

### Podsumowanie

Art. 251 Prawa ochrony środowiska wprowadza kompleksowy obowiązek dla zakładów o zwiększonym ryzyku i zakładów o dużym ryzyku w zakresie zapobiegania poważnym awariom przemysłowym. Przepis ten ma na celu ochronę ludzi i środowiska poprzez wdrożenie odpowiednich mechanizmów zarządzania bezpieczeństwem oraz regularną aktualizację programów zapobiegania awariom. Wprowadzenie tych obowiązków jest kluczowe dla minimalizacji ryzyka awarii przemysłowych i ograniczenia ich potencjalnych skutków.

Przepis wskazuje, że plan ochrony statku, obiektu portowego albo portu powinien określać, jakie techniczne środki ochrony stosuje się przy poszczególnych poziomach ochrony. Jeżeli poziom ochrony się zmieni, plan ma wskazywać także, kiedy środki należy zmienić, zróżnicować lub uzupełnić o dodatkowe. Dzięki temu zakres zabezpieczeń jest powiązany z konkretnym poziomem ochrony i zapisany w odpowiednim planie.

Poziom ochrony

Poziom ochrony w przepisach

Prawo ochrony środowiska2 przepisy

w sprawie metod i środków kontroli w zakresie ochrony żeglugi i portów morskich1 przepis