Powszechna taksacja nieruchomości

Powszechna taksacja nieruchomości to określony w ustawie „Gospodarka nieruchomościami” sposób ustalania wartości nieruchomości. Jej istotą jest przeprowadzenie wyceny, której wynikiem nie jest wyłącznie opis lub ocena nieruchomości, lecz konkretne ustalenie jej wartości katastralnej.

Pojęcie obejmuje zatem dwa podstawowe elementy:

• przedmiotem czynności jest nieruchomość,
• czynnością jest jej wycena prowadząca do ustalenia wartości katastralnej.

Decydujący jest rezultat całego procesu. Aby można było mówić o powszechnej taksacji nieruchomości w rozumieniu ustawowym, wycena musi służyć określeniu właśnie wartości katastralnej. Samo ustalenie innej wartości albo dokonanie ogólnej oceny nieruchomości nie wyczerpuje tego pojęcia.

Określenie „powszechna” wskazuje na kategorię wyceny odnoszącą się do nieruchomości w ujęciu właściwym dla systemu katastralnego, a nie na pojedynczą, dowolną czynność szacunkową. Nie oznacza jednak, że każda wycena nieruchomości jest powszechną taksacją. O zakwalifikowaniu decyduje cel i skutek wyceny, czyli ustalenie wartości katastralnej.

W praktyce pojęcie porządkuje sposób rozumienia czynności związanych z określaniem wartości nieruchomości. W ustawie pełni funkcję łącznika między samą wyceną a wartością katastralną jako jej wynikiem. Dzięki temu można odróżnić proces prowadzący do ustalenia tej wartości od innych czynności dotyczących nieruchomości, które nie mają takiego rezultatu. Ma to znaczenie wszędzie tam, gdzie prawidłowe określenie wartości katastralnej wymaga zastosowania właśnie tej ustawowej konstrukcji.