Poważna niepożądana reakcja

Poważna niepożądana reakcja to, w rozumieniu ustawy o publicznej służbie krwi, niezamierzone zdarzenie dotyczące organizmu dawcy albo biorcy krwi. Musi ono pozostawać w związku z oddawaniem krwi, pobieraniem jej składników lub z przetoczeniem krwi albo składników krwi. O zakwalifikowaniu reakcji jako poważnej decyduje nie tylko sam fakt jej wystąpienia, lecz przede wszystkim jej skutek lub stopień zagrożenia dla zdrowia.

Definicja obejmuje sytuacje, w których reakcja:

• prowadzi do śmierci albo stwarza zagrożenie życia,
• powoduje utratę sprawności lub pogorszenie stanu zdrowia,
• skutkuje hospitalizacją lub wystąpieniem choroby,
• przedłuża hospitalizację albo chorobę.

Istotne są więc trzy elementy: niezamierzony charakter reakcji, jej związek z czynnościami dotyczącymi krwi oraz odpowiednio poważne następstwa. Pojęcie może odnosić się zarówno do osoby oddającej krew lub jej składniki, jak i do osoby, której krew lub składniki zostały przetoczone. Nie ogranicza się zatem do powikłań występujących u biorcy. Obejmuje także poważne reakcje organizmu dawcy, jeżeli pozostają związane z oddawaniem krwi lub jej składników.

W praktyce nie każda niepożądana reakcja będzie reakcją poważną. Dla tej kategorii znaczenie ma wystąpienie skutku wskazanego w definicji albo realnego zagrożenia takim skutkiem. Sam dyskomfort lub przejściowe dolegliwości, bez następstw odpowiadających ustawowym przesłankom, nie przesądzają o zakwalifikowaniu zdarzenia jako poważnego.

Definicja porządkuje w ustawie zakres zdarzeń, które należy traktować jako szczególnie istotne dla bezpieczeństwa dawcy, biorcy i całego systemu krwiodawstwa. Ułatwia jednolite rozpoznawanie, opisywanie i ocenianie takich zdarzeń, a także odróżnienie ich od mniej poważnych reakcji związanych z pobieraniem lub przetaczaniem krwi. Znaczenie ma zarówno źródło reakcji, jak i jej wpływ na życie, zdrowie, sprawność lub konieczność leczenia osoby, której dotyczy.