Potencjał ekologiczny

„Potencjał ekologiczny” to pojęcie stosowane w ustawie „Prawo wodne” do opisu jakości ekosystemu wodnego w przypadku wód, których charakter został silnie zmieniony przez działalność człowieka, albo które zostały utworzone jako sztuczne. Nie odnosi się więc do każdej jednolitej części wód powierzchniowych, lecz do określonej kategorii wód, dla których ocena ich cech ekologicznych wymaga uwzględnienia istniejących przekształceń.

W uproszczeniu potencjał ekologiczny pokazuje, jak wygląda i jak funkcjonuje ekosystem takiej wody. Obejmuje dwa powiązane aspekty:

• strukturę ekosystemu, czyli jego podstawowe cechy i organizację,
• funkcjonowanie ekosystemu, a więc sposób, w jaki jego elementy współdziałają i podtrzymują procesy ekologiczne.

Istotą pojęcia jest określenie jakości możliwej do osiągnięcia w warunkach silnego przekształcenia albo sztucznego charakteru wody. Ocena nie polega zatem wyłącznie na stwierdzeniu, czy dana woda jest naturalna, lecz na ustaleniu, jaki poziom jakości ekologicznej przedstawia w ramach właściwych dla niej warunków.

Potencjał ekologiczny służy w systemie gospodarowania wodami do porządkowania i porównywania jakości silnie zmienionych oraz sztucznych jednolitych części wód powierzchniowych. Ma znaczenie przy ich klasyfikacji, ponieważ pozwala opisać stan ekologiczny w sposób dostosowany do charakteru tych wód. W praktyce stanowi podstawę oceny, czy określona część wód osiąga wymagany poziom jakości w zakresie jej struktury i funkcjonowania.

Pojęcie to występuje również w przepisach określających zasady klasyfikacji wód powierzchniowych. Przepisy te odsyłają do wykazów elementów jakości wykorzystywanych przy ocenie potencjału oraz do kryteriów służących przyporządkowaniu go do odpowiedniej klasy. Dzięki temu ustawowa definicja znajduje zastosowanie nie tylko jako opis ogólny, lecz także jako punkt odniesienia dla szczegółowych ocen i klasyfikacji.