Poświadczenie dziedziczenia

Poświadczenie dziedziczenia to urzędowe potwierdzenie, że określone osoby są spadkobiercami zmarłego oraz w jakich częściach nabyły spadek. W polskim prawie sporządza je notariusz w formie aktu poświadczenia dziedziczenia, jeżeli dziedziczenie wynika z ustawy albo z testamentu i spełnione są warunki pozwalające na zgodne ustalenie kręgu spadkobierców. Dokument jest sporządzany na podstawie protokołu dziedziczenia, w którym uczestniczą osoby zainteresowane sprawą.

Akt poświadczenia dziedziczenia nie powoduje samego nabycia spadku, ponieważ spadek przechodzi na spadkobierców z chwilą śmierci spadkodawcy. Potwierdza jednak, kto jest spadkobiercą i ułatwia wykazanie tego wobec innych osób oraz organów. Po zarejestrowaniu w odpowiednim rejestrze wywołuje skutki odpowiadające prawomocnemu postanowieniu sądu o stwierdzeniu nabycia spadku. Zawarte w nim stwierdzenie korzysta z domniemania zgodności z rzeczywistym stanem prawnym, dopóki nie zostanie podważone w przewidzianym trybie.

Najważniejsze cechy:

• jest sporządzane przez notariusza, a nie przez sąd;
• wskazuje spadkobierców oraz ich udziały w spadku;
• może dotyczyć dziedziczenia ustawowego lub testamentowego;
• stanowi podstawę do wykazywania praw do składników spadku, w tym nieruchomości, rachunków i innych praw majątkowych;
• może zostać uchylone, jeżeli okaże się niezgodne z prawem albo ujawnią się okoliczności wyłączające jego skuteczność.

Poświadczenie dziedziczenia ma znaczenie w prawie spadkowym, cywilnym i podatkowym. Może służyć do aktualizacji danych dotyczących nieruchomości, przejęcia praw i obowiązków majątkowych zmarłego oraz ustalenia następstwa prawnego w sprawach podatkowych. Osoba, która nabywa prawo od osoby wskazanej w akcie jako spadkobierca, może w określonych sytuacjach korzystać z ochrony, jeżeli działała w dobrej wierze. Termin bywa też używany w odróżnieniu od sądowego stwierdzenia nabycia spadku, które ma podobny skutek, lecz jest wydawane przez sąd.