Art. 57 Ordynacji podatkowej reguluje kwestie związane z ustalaniem i pobieraniem opłaty prolongacyjnej w przypadku decyzji dotyczących odroczenia terminu płatności podatku lub rozłożenia go na raty. Poniżej przedstawiam szczegółowy komentarz do poszczególnych paragrafów tego artykułu.

#### § 1
W decyzji wydanej na podstawie art. 67a § 1 pkt 1 lub 2, dotyczącej podatków stanowiących dochód budżetu państwa, organ podatkowy ustala opłatę prolongacyjną od kwoty podatku lub zaległości podatkowej.

**Komentarz:**
Organ podatkowy, wydając decyzję o odroczeniu terminu płatności podatku lub rozłożeniu go na raty, jest zobowiązany do ustalenia opłaty prolongacyjnej. Dotyczy to podatków, które stanowią dochód budżetu państwa. Opłata prolongacyjna jest formą rekompensaty dla budżetu za opóźnienie w płatności podatku.

#### § 2
Stawka opłaty prolongacyjnej jest równa obniżonej stawce odsetek za zwłokę.

**Komentarz:**
Stawka opłaty prolongacyjnej jest ustalana na poziomie obniżonej stawki odsetek za zwłokę. Oznacza to, że jest ona niższa niż standardowe odsetki za zwłokę, co może stanowić zachętę dla podatników do skorzystania z możliwości odroczenia płatności lub rozłożenia jej na raty.

#### § 3
Wysokość opłaty prolongacyjnej oblicza się przy zastosowaniu stawki opłaty prolongacyjnej obowiązującej w dniu wydania decyzji, o której mowa w § 1.

**Komentarz:**
Opłata prolongacyjna jest obliczana na podstawie stawki obowiązującej w dniu wydania decyzji o odroczeniu lub rozłożeniu na raty. Jest to istotne, ponieważ stawki mogą się zmieniać, a podatnik musi znać dokładną kwotę, którą będzie zobowiązany zapłacić.

#### § 4
Opłata prolongacyjna wpłacana jest w terminach płatności, o których mowa w art. 49 § 1; w razie niedotrzymania terminu płatności przepis art. 49 § 2 i 3 oraz art. 55 § 2 stosuje się odpowiednio.

**Komentarz:**
Opłata prolongacyjna musi być wpłacona w terminach określonych w art. 49 § 1 Ordynacji podatkowej. W przypadku niedotrzymania tych terminów, stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odsetek za zwłokę i innych konsekwencji związanych z opóźnieniem w płatności.

#### § 5
Nie ustala się opłaty prolongacyjnej, gdy przyczyną wydania decyzji, o której mowa w § 1, były klęska żywiołowa lub wypadek losowy.

**Komentarz:**
W sytuacjach nadzwyczajnych, takich jak klęska żywiołowa czy wypadek losowy, opłata prolongacyjna nie jest ustalana. Jest to wyrazem solidarności państwa z podatnikami, którzy znaleźli się w trudnej sytuacji niezależnej od ich woli.

#### § 6
Organ podatkowy może odstąpić od ustalenia opłaty prolongacyjnej, jeżeli wydanie decyzji, o której mowa w § 1, następuje w związku z postępowaniem układowym lub na podstawie odrębnych ustaw.

**Komentarz:**
Organ podatkowy ma możliwość odstąpienia od ustalenia opłaty prolongacyjnej w przypadku postępowania układowego lub na podstawie innych ustaw. Jest to elastyczne rozwiązanie, które pozwala na dostosowanie decyzji do specyficznych okoliczności danego przypadku.

#### § 7
Rada gminy, rada powiatu oraz sejmik województwa może wprowadzić opłatę prolongacyjną - w wysokości nie większej niż określona w § 2 - z tytułu rozłożenia na raty lub odroczenia terminu płatności podatków oraz zaległości podatkowych stanowiących dochód odpowiednio - gminy, powiatu lub województwa. Przepisy § 3-5 stosuje się odpowiednio.

**Komentarz:**
Jednostki samorządu terytorialnego (gminy, powiaty, województwa) mają prawo wprowadzić opłatę prolongacyjną za odroczenie terminu płatności lub rozłożenie na raty podatków stanowiących ich dochód. Stawka tej opłaty nie może przekraczać stawki określonej w § 2. Przepisy dotyczące obliczania i wpłacania opłaty prolongacyjnej stosuje się odpowiednio.

#### § 8
Przepisy § 1-4 i 7 stosuje się również do odroczonych lub rozłożonych na raty należności płatników lub inkasentów, następców prawnych oraz osób trzecich.

**Komentarz:**
Przepisy dotyczące opłaty prolongacyjnej mają zastosowanie nie tylko do podatników, ale również do płatników, inkasentów, następców prawnych oraz osób trzecich, które są zobowiązane do uregulowania należności podatkowych. Jest to istotne dla zapewnienia jednolitości i spójności w stosowaniu przepisów podatkowych.

### Podsumowanie
Art. 57 Ordynacji podatkowej szczegółowo reguluje zasady ustalania i pobierania opłaty prolongacyjnej w przypadku odroczenia terminu płatności podatku lub rozłożenia go na raty. Przepisy te mają na celu zrekompensowanie budżetowi państwa opóźnień w płatnościach, jednocześnie uwzględniając sytuacje nadzwyczajne, w których opłata prolongacyjna nie jest ustalana. Dodatkowo, jednostki samorządu terytorialnego mają możliwość wprowadzenia własnych opłat prolongacyjnych, co pozwala na elastyczne dostosowanie przepisów do lokalnych potrzeb.

Ordynacja podatkowa

Przepis wskazuje, kiedy stosuje się przepisy tego działu. Dotyczy to przede wszystkim sytuacji, w których bank, instytucja kredytowa albo podmiot prowadzący działalność maklerską działa w Polsce i jednocześnie w innych państwach albo prowadzi działalność za granicą. Wymienione przypadki są od siebie niezależne. Pierwszy przypadek dotyczy ogłoszenia upadłości banku krajowego, który prowadzi działalność także poza Polską, co najmniej w jednym innym państwie członkowskim Unii Europejskiej albo w państwie członkowskim EFTA będącym stroną umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym. Przepisy działu stosuje się także, gdy wobec instytucji kredytowej ogłoszono upadłość, otwarto postępowanie układowe albo wszczęto inne podobne postępowanie, a instytucja ta prowadzi działalność również w Polsce. Kolejna sytuacja obejmuje bank zagraniczny. Musi on prowadzić działalność w Polsce oraz co najmniej w jednym innym państwie członkowskim Unii Europejskiej albo państwie członkowskim EFTA będącym stroną wskazanej umowy. Przepisy stosuje się również po ogłoszeniu upadłości domu maklerskiego prowadzącego działalność maklerską w Polsce i co najmniej jednym takim państwie. Ostatni przypadek dotyczy zagranicznej firmy inwestycyjnej, wobec której ogłoszono upadłość, otwarto postępowanie układowe albo wszczęto inne podobne postępowanie, jeżeli prowadzi ona działalność maklerską także w Polsce.

Prawo upadłościowe

Przepis dotyczy orzeczenia o wszczęciu zagranicznego postępowania upadłościowego, układowego albo innego podobnego postępowania. Chodzi o postępowania prowadzone wobec instytucji kredytowych lub zagranicznych firm inwestycyjnych. Takie orzeczenie podlega uznaniu z mocy prawa, czyli na podstawie samego przepisu, bez wskazania w nim dodatkowej procedury uznawania. Uznanie jest możliwe tylko wtedy, gdy postępowanie wszczął właściwy sąd zagraniczny. Sąd ten musi działać w państwie członkowskim Unii Europejskiej albo w państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu, które jest stroną umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym. Dodatkowo państwo, w którym znajduje się ten sąd, musi być państwem, w którym dana instytucja kredytowa lub zagraniczna firma inwestycyjna ma siedzibę. Wszystkie wskazane warunki odnoszą się do tego samego postępowania i podmiotu. Przepis obejmuje więc wyłącznie sytuacje, w których rodzaj postępowania, podmiot, który jest nim objęty, właściwość sądu zagranicznego oraz państwo siedziby odpowiadają opisanym wymaganiom. Jeżeli sąd zagraniczny wszczął postępowanie w państwie innym niż wskazane w przepisie albo podmiot nie ma tam siedziby, ta regulacja nie przewiduje uznania orzeczenia z mocy prawa.

Przepis dotyczy sytuacji, gdy wobec instytucji kredytowej mającej oddział w Polsce albo zagranicznej firmy inwestycyjnej ogłoszono upadłość, otwarto postępowanie układowe lub wszczęto inne podobne postępowanie. Jeżeli zarządca zagraniczny chce wykonywać swoje czynności w Polsce, musi wykazać, że został do tego uprawniony. W tym celu powinien przedstawić urzędowo poświadczony odpis orzeczenia albo decyzji o jego ustanowieniu oraz uwierzytelnione tłumaczenie tego dokumentu na język polski. W zakresie czynności urzędowych wykonywanych w Polsce zarządca zagraniczny korzysta z takich samych uprawnień, jakie ma w państwie, w którym został powołany. Oznacza to, że zakres jego uprawnień w Polsce jest związany z uprawnieniami przyznanymi mu w państwie powołania. Zarządca zagraniczny ma także obowiązek złożyć wniosek o ujawnienie informacji o ogłoszeniu upadłości, otwarciu postępowania układowego albo wszczęciu innego podobnego postępowania. Informacja ta powinna zostać ujawniona w księgach wieczystych, Krajowym Rejestrze Sądowym oraz innych rejestrach prowadzonych w Polsce. Z takim żądaniem mogą wystąpić również właściwe organy sądowe lub administracyjne państwa, w którym wszczęto dane postępowanie. Koszty związane z ujawnieniem informacji są kosztami postępowania.

Przepis wskazuje sytuacje, w których odpowiednio stosuje się regulacje wymienione w innych przepisach. Chodzi o przypadki związane z niewypłacalnością zakładów ubezpieczeń i zakładów reasekuracji prowadzących działalność w więcej niż jednym państwie. Pierwsza sytuacja dotyczy ogłoszenia upadłości krajowego zakładu ubezpieczeń albo krajowego zakładu reasekuracji, który prowadzi działalność także poza Polską, w co najmniej jednym innym państwie członkowskim Unii Europejskiej albo państwie EFTA będącym stroną umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym. Druga sytuacja obejmuje ogłoszenie upadłości, otwarcie postępowania układowego albo wszczęcie innego podobnego postępowania wobec zagranicznego zakładu ubezpieczeń lub zagranicznego zakładu reasekuracji mającego siedzibę w państwie członkowskim Unii Europejskiej albo państwie EFTA należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego, jeżeli podmiot ten prowadzi działalność w Polsce. Przepis obejmuje również taki zakład mający siedzibę poza Unią Europejską i poza państwami EFTA należącymi do Europejskiego Obszaru Gospodarczego, jeżeli działa w Polsce oraz co najmniej w jednym innym państwie członkowskim Unii Europejskiej albo państwie EFTA należącym do tego obszaru.

Przepis określa, jakie zasady stosuje się do postępowań układowych rozpoczętych przed wejściem w życie ustawy. Jeżeli podanie o otwarcie postępowania układowego złożono wcześniej, ale nie wydano jeszcze rozstrzygnięcia o otwarciu tego postępowania, sprawa jest prowadzona według przepisów ustawy. Oznacza to, że samo wcześniejsze złożenie podania nie przesądza o stosowaniu dawnych regulacji. W takiej sytuacji sąd może zobowiązać dłużnika do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości z możliwością zawarcia układu. Wniosek ten powinien zostać złożony zgodnie z przepisami ustawy. Przepis przewiduje więc możliwość zmiany dalszego trybu postępowania, jeżeli nie doszło jeszcze do wydania rozstrzygnięcia o otwarciu postępowania układowego. Odmiennie traktowane są sprawy, w których postanowienie o otwarciu układu wydano przed wejściem w życie ustawy. W takich sprawach nadal stosuje się wcześniejsze przepisy dotyczące postępowania układowego. Wyjątkiem jest wskazane w przepisie zdanie drugie określonej jednostki dawnej regulacji. Oznacza to, że co do zasady decydujące znaczenie ma moment wydania postanowienia o otwarciu układu, a nie tylko chwila złożenia podania.

Przepis wprowadza zasadę dotyczącą rozumienia określonego zwrotu. Jeżeli w innych, odrębnych przepisach pojawia się określenie „postępowanie układowe”, należy przyjąć, że obejmuje ono również postępowanie upadłościowe z możliwością zawarcia układu. Oznacza to, że pojęcie użyte w przepisach odrębnych ma szersze znaczenie, niż wynikałoby to z samego brzmienia tych przepisów. Nie odnosi się wyłącznie do postępowania układowego, lecz także do wskazanego rodzaju postępowania upadłościowego. Dzięki temu ten sam zwrot może obejmować oba postępowania. Reguła działa wtedy, gdy określenie „postępowanie układowe” zostało użyte w przepisach odrębnych. Sam przepis nie opisuje przebiegu tych postępowań ani nie określa ich skutków. Wyjaśnia jedynie, że w takim przypadku należy uwzględnić także postępowanie upadłościowe z możliwością zawarcia układu.

**Przepis nie obowiązuje.** Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 października 1934 r. - Prawo upadłościowe utraciło moc z dniem 1 października 2003 r. Obowiązującym dziś aktem o upadłości jest [ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe](/prawo-upadlosciowe). Poniższe omówienie opisuje stan prawny z okresu, w którym przepis obowiązywał, i służy do czytania dawnych akt oraz starszego orzecznictwa.

Przepis przewidywał, że przedsiębiorca miał obowiązek zgłosić w sądzie wniosek o ogłoszenie upadłości najpóźniej w ciągu dwóch tygodni od dnia, w którym zaprzestał płacenia długów. Termin ten rozpoczynał się więc od faktycznego zaprzestania regulowania zobowiązań, a nie od dowolnie wybranej daty. Odrębny obowiązek dotyczył reprezentanta przedsiębiorcy, o którym była mowa w art. 1 § 2. Reprezentant miał zgłosić wniosek w ciągu dwóch tygodni od dnia, w którym majątek przedsiębiorcy nie wystarczał na zaspokojenie długów. Obowiązek ten nie powstawał jednak na nowo, jeżeli wcześniej rozpoczął się już bieg terminu przewidzianego dla przedsiębiorcy. Przepis przewidywał także szczególną zasadę dotyczącą postępowania układowego. Jeżeli przedsiębiorca złożył podanie o otwarcie takiego postępowania, terminy określone w § 1 i § 2 nie rozpoczynały biegu. Jeżeli zaś rozpoczęły się wcześniej, ulegały zawieszeniu. Oznaczało to, że złożenie podania wpływało na bieg terminów przeznaczonych na zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości.

Złożenie przez przedsiębiorcę podania o otwarcie postępowania układowego wpływa na terminy wskazane w dwóch wcześniejszych paragrafach. Od chwili złożenia podania terminy te nie rozpoczynają biegu. Jeżeli któryś z nich już biegł, jego bieg zostaje zawieszony. Oznacza to, że przepis przewiduje dwa różne skutki zależnie od tego, czy termin jeszcze się nie rozpoczął, czy już trwa. Reguła dotyczy sytuacji, w której takie podanie złożył przedsiębiorca.

Postępowanie układowe

Postępowanie układowe w przepisach

Ordynacja podatkowa1 przepis

Prawo upadłościowe6 przepisów

Prawo upadłościowe2 przepisy