Postępowanie prawne

„Postępowanie prawne” to, w rozumieniu ustawy o ochronie sygnalistów, sformalizowany tok działań prowadzony na podstawie obowiązujących przepisów albo na podstawie odpowiednich regulacji wewnętrznych. Istotne jest więc nie tylko to, że dana sprawa dotyczy prawa, lecz także to, że jej rozpatrywanie odbywa się według określonych i wiążących reguł.

Do tej kategorii zaliczają się przede wszystkim postępowania prowadzone na podstawie prawa powszechnie obowiązującego, czyli przepisów wiążących ich adresatów. Ustawa wskazuje przykładowo na postępowania karne, cywilne, administracyjne i dyscyplinarne, a także na sprawy dotyczące naruszenia dyscypliny finansów publicznych. Katalog ten ma charakter przykładowy, dlatego pojęcie może obejmować również inne rodzaje postępowań, jeżeli ich podstawą są przepisy prawa powszechnie obowiązującego.

Definicja obejmuje także postępowania prowadzone według regulacji wewnętrznych, ale tylko wtedy, gdy regulacje te zostały wydane w celu wykonania przepisów powszechnie obowiązującego prawa. Nie chodzi zatem o dowolną procedurę obowiązującą w organizacji. Przykładem mogą być regulacje antymobbingowe, jeżeli ustanowiono je jako sposób realizacji obowiązków wynikających z prawa.

W ustawie o ochronie sygnalistów definicja porządkuje znaczenie tego pojęcia i pomaga ustalić, jakiego rodzaju sprawy mieszczą się w zakresie regulacji dotyczących zgłaszania naruszeń oraz ochrony osób dokonujących zgłoszeń. Jej praktyczne znaczenie polega na odróżnieniu postępowania prawnego od zwykłych czynności organizacyjnych, kontroli lub działań niewynikających z przepisów albo z prawidłowo ustanowionych regulacji wewnętrznych.

Pojęcie to występuje również w innych przepisach. Może oznaczać między innymi tok spraw rozpatrywanych przez właściwy organ, postępowanie, w ramach którego można zakwestionować decyzję lub postanowienie, albo procedurę związaną z oceną podejrzenia naruszenia zbiorowych interesów konsumentów. W prawie pracy odnosi się także do określonych procedur stosowanych przez pracodawcę, na przykład związanych z kontrolą trzeźwości, jeżeli są prowadzone zgodnie z wymaganiami prawa.