Postępowanie kompensacyjne

Postępowanie kompensacyjne to szczególny tryb postępowania, którego celem jest zapewnienie równowagi między dopuszczeniem określonego działania a ograniczeniem jego niekorzystnych skutków. Zakres i sposób prowadzenia tego postępowania zależą od dziedziny prawa, w której termin jest używany. Nie jest to jedna, jednolicie uregulowana instytucja.

W prawie ochrony środowiska postępowanie kompensacyjne wiąże się z wydaniem pozwolenia na wprowadzanie substancji do powietrza z nowej instalacji albo instalacji istotnie zmienionej. Pozwolenie może być uzależnione od zapewnienia odpowiedniej redukcji emisji z innych instalacji. Kompensacja polega więc na takim ograniczeniu emisji z istniejących źródeł, aby uruchomienie lub zmiana instalacji nie prowadziły do niedopuszczalnego zwiększenia obciążenia środowiska. Postępowanie określa sposób wykazania i wykonania wymaganej redukcji oraz udział podmiotów, których instalacje mają zostać objęte działaniami kompensacyjnymi.

W tym ujęciu w postępowaniu uczestniczą przede wszystkim prowadzący inne instalacje, z których ma nastąpić ograniczenie emisji, a także wójt, burmistrz albo prezydent miasta. Znaczenie praktyczne postępowania polega na połączeniu decyzji dotyczącej nowego lub zmienionego źródła emisji z obowiązkiem odpowiedniego ograniczenia emisji z innych źródeł.

Termin występuje również w przepisach dotyczących podmiotów o szczególnym znaczeniu dla polskiego przemysłu stoczniowego. W tym przypadku postępowanie kompensacyjne prowadzi się odrębnie wobec każdej stoczni, według szczególnych zasad wszczynania i prowadzenia. Przepisy określają także stosowanie regulacji postępowania administracyjnego, wykonywanie rozstrzygnięć, organy właściwe w sprawach kompensacji oraz stronę postępowania. W tym znaczeniu postępowanie kompensacyjne jest szczególnym mechanizmem administracyjnym służącym przeprowadzeniu działań kompensacyjnych wobec wskazanego podmiotu, a nie procedurą dotyczącą emisji do powietrza.