Pośrednictwo

Pośrednictwo oznacza działanie osoby lub podmiotu, który ułatwia innym osobom zawarcie umowy, dokonanie czynności albo załatwienie określonej sprawy. Pośrednik nie musi być stroną końcowej czynności. Jego rola może polegać na wyszukaniu kontrahenta, przekazywaniu informacji, kojarzeniu stron, prowadzeniu negocjacji, składaniu oświadczeń w ich imieniu albo wykonywaniu czynności technicznych. Pośrednictwo może mieć charakter odpłatny, a wynagrodzeniem bywa prowizja, albo nieodpłatny. Zakres praw i obowiązków pośrednika zależy od rodzaju czynności oraz przepisów szczególnych.

Termin nie ma w polskim prawie jednego, uniwersalnego znaczenia. W niektórych przepisach opisuje legalną działalność gospodarczą, w innych jest elementem czynu zabronionego albo oznacza jedynie działanie za pomocą określonej osoby, instytucji lub systemu.

Najważniejsze przykłady obejmują:

• pośrednictwo w obrocie nieruchomościami, obejmujące odpłatne czynności związane między innymi z nabyciem lub zbyciem praw do nieruchomości, najmem, dzierżawą oraz innymi umowami dotyczącymi takich praw. Przepisy przewidują w tym zakresie określone warunki wykonywania działalności, obowiązek ubezpieczenia oraz sankcje za ich naruszenie;
• pośrednictwo handlowe i maklerskie, w tym działania maklera morskiego lub towarowego domu maklerskiego przy nabywaniu i zbywaniu praw majątkowych. W zależności od regulacji pośrednik może uzyskać prowizję;
• pośrednictwo w sprawach publicznych, które w określonych okolicznościach może stanowić przestępstwo korupcyjne, zwłaszcza gdy polega na powoływaniu się na wpływy lub podejmowaniu się załatwienia sprawy w zamian za korzyść;
• pośrednictwo w obrocie krwią, komórkami, tkankami lub narządami, którego odpłatny albo korzyściowy charakter może podlegać odpowiedzialności karnej.

Sformułowanie „za pośrednictwem” ma natomiast szersze, techniczne znaczenie. Wskazuje, że przekazanie danych, dokonanie czynności lub kontakt odbywa się przy użyciu określonego systemu, rachunku, instytucji albo innego podmiotu, bez przesądzania, że chodzi o zawodowego pośrednika.