Porozumienie międzynarodowe

Porozumienie międzynarodowe to uzgodnienie zawarte między państwami, organizacjami międzynarodowymi albo innymi podmiotami uprawnionymi do podejmowania zobowiązań na płaszczyźnie międzynarodowej. Określa wzajemne prawa i obowiązki stron, zasady współpracy lub sposób wykonywania określonych działań. W zależności od treści i trybu zawarcia może mieć charakter wiążący albo stanowić uzgodnienie o bardziej praktycznym lub technicznym charakterze.

W polskim prawie określenie „porozumienie międzynarodowe” nie zawsze oznacza jeden ściśle zdefiniowany rodzaj aktu. Jego znaczenie wynika z kontekstu konkretnego przepisu. Niekiedy odnosi się do umowy międzynarodowej, która ustanawia zobowiązania państwa i może wymagać odpowiedniego zatwierdzenia lub ratyfikacji. W innych przypadkach oznacza uzgodnienia dotyczące wykonywania współpracy, wymiany informacji, finansowania wspólnych działań albo realizacji zobowiązań przyjętych wobec innych państw lub organizacji.

Porozumienia międzynarodowe występują w szczególności w:

• obronności i bezpieczeństwie państwa, między innymi przy programach rozwoju sił zbrojnych, współpracy wojskowej i wykonywaniu zadań związanych z bezpieczeństwem;
• obrocie towarowym z zagranicą, gdzie mogą wpływać na zakres uprawnień organów oraz przesłanki ograniczenia lub cofnięcia pozwoleń;
• działalności Policji i innych służb, zwłaszcza przy przekazywaniu informacji i współpracy operacyjnej;
• finansach publicznych, jeżeli określają sposób finansowania lub wykonywania zadań realizowanych wspólnie z podmiotami zagranicznymi;
• postępowaniu cywilnym i karnym, gdy dotyczą uznawania lub wykonywania rozstrzygnięć, podziału uzyskanych kwot albo współpracy organów.

Nie każde użycie słowa „porozumienie” w ustawie oznacza porozumienie międzynarodowe. Termin może dotyczyć także uzgodnienia krajowego, na przykład między organami lub uczestnikami postępowania. O jego międzynarodowym charakterze decydują przede wszystkim strony, przedmiot oraz podstawa prawna zawarcia. W praktyce porozumienie może ułatwiać wykonywanie wspólnych zadań, zapewniać wymianę danych i koordynację działań, a także stanowić źródło obowiązków, których realizacja podlega ocenie według prawa krajowego i międzynarodowego.