Poręczenia udzielane przez Skarb Państwa

„Poręczenia udzielane przez Skarb Państwa” to ustawowo określona kategoria zabezpieczeń, których państwo udziela na warunkach wskazanych w ustawie o poręczeniach i gwarancjach udzielanych przez Skarb Państwa oraz niektóre osoby prawne. Nie chodzi tu o każde poręczenie związane z działalnością państwa, lecz o poręczenia spełniające określone przesłanki podmiotowe i przedmiotowe.

Po pierwsze, poręczenie musi zostać udzielone w imieniu i na rachunek Skarbu Państwa. Uprawnione do tego są wyłącznie Rada Ministrów, minister właściwy do spraw finansów publicznych albo Bank Gospodarstwa Krajowego. Oznacza to, że istotne jest zarówno to, kto dokonuje czynności, jak i to, że jej skutki finansowe obciążają Skarb Państwa.

Po drugie, ustawa ogranicza zakres spraw, których takie poręczenie może dotyczyć. Obejmuje ono w szczególności:

• spłatę kredytu,
• wykonanie zobowiązań wynikających z obligacji,
• wypłatę odszkodowania za eksponaty wystawowe, które zostały zniszczone, uszkodzone albo skradzione,
• wykonanie zobowiązań z transakcji zabezpieczających przed zmianą stopy procentowej lub ryzykiem walutowym, jeżeli transakcje te są związane z kredytem albo emisją obligacji poręczonymi lub gwarantowanymi przez Skarb Państwa.

W praktyce poręczenie zwiększa bezpieczeństwo wierzyciela lub innego uprawnionego podmiotu, ponieważ wiąże możliwość zaspokojenia jego roszczenia z odpowiedzialnością Skarbu Państwa w zakresie wynikającym z udzielonego poręczenia. Może tym samym ułatwiać uzyskanie finansowania, emisję obligacji albo zawarcie określonych transakcji zabezpieczających. W przypadku eksponatów wystawowych pełni natomiast funkcję zabezpieczenia wypłaty odszkodowania za określone szkody lub kradzież.

Pojęcie ma znaczenie przede wszystkim dla ustalenia, jakie czynności i zobowiązania podlegają regulacjom tej ustawy oraz kto może występować w roli poręczyciela działającego za Skarb Państwa. Dzięki temu wyznacza zakres szczególnego mechanizmu zabezpieczenia zobowiązań przez państwo.