Art. 115a Prawa ochrony środowiska reguluje kwestie związane z przekroczeniem dopuszczalnych poziomów hałasu poza zakładem, wynikających z działalności tego zakładu. Przepis ten wprowadza mechanizmy kontrolne oraz określa procedury, które mają na celu ochronę środowiska przed nadmiernym hałasem.

#### 1. Zakres zastosowania

Przepis ten ma zastosowanie w sytuacjach, gdy organ ochrony środowiska stwierdzi, że poziom hałasu poza zakładem przekracza dopuszczalne normy. Podstawą do stwierdzenia przekroczenia mogą być zarówno pomiary własne organu, jak i pomiary prowadzone przez podmiot zobowiązany do ich wykonywania.

#### 2. Wskaźniki hałasu

Za przekroczenie dopuszczalnego poziomu hałasu uważa się przekroczenie wskaźników hałasu LAeq D (dla dnia) lub LAeq N (dla nocy). Wskaźniki te są standardowymi miarami stosowanymi w ocenie hałasu środowiskowego i pozwalają na obiektywną ocenę poziomu hałasu.

#### 3. Wyłączenia

Przepis wyłącza spod jego działania hałas powstający w związku z eksploatacją dróg, linii kolejowych, linii tramwajowych, kolei linowych, portów oraz lotnisk, a także hałas związany z działalnością osoby fizycznej niebędącej przedsiębiorcą. W tych przypadkach decyzji o dopuszczalnym poziomie hałasu się nie wydaje.

#### 4. Treść decyzji

W decyzji o dopuszczalnym poziomie hałasu organ określa dopuszczalne poziomy hałasu poza zakładem, stosując wskaźniki LAeq D i LAeq N w odniesieniu do rodzajów terenów, na które oddziałuje zakład. Decyzja może również zawierać dodatkowe wymagania mające na celu nieprzekraczanie dopuszczalnych poziomów hałasu, takie jak:
- Rozkład czasu pracy źródeł hałasu dla całej doby.
- Zakres, sposób i częstotliwość prowadzenia pomiarów poziomu hałasu.
- Forma, układ, techniki i termin przedkładania wyników pomiarów organowi właściwemu oraz Głównemu Inspektorowi Ochrony Środowiska.

#### 5. Zmiana decyzji

Decyzja o dopuszczalnym poziomie hałasu może ulec zmianie w przypadku:
- Uchwalania albo utraty mocy obowiązującej miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dotyczącego terenów objętych oddziaływaniem hałasu z zakładu.
- Zmiany faktycznego zagospodarowania i wykorzystania nieruchomości, na które oddziałuje hałas z zakładu, nieobjętych miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.
- Zmiany obowiązujących dopuszczalnych poziomów hałasu.

#### 6. Wnioski

Art. 115a Prawa ochrony środowiska jest istotnym narzędziem w walce z nadmiernym hałasem, który może negatywnie wpływać na zdrowie ludzi oraz stan środowiska. Przepis ten wprowadza jasne procedury i mechanizmy kontrolne, które mają na celu zapewnienie, że działalność zakładów nie będzie prowadzić do przekroczenia dopuszczalnych poziomów hałasu poza ich granicami. Wyłączenia zawarte w przepisie są uzasadnione specyfiką źródeł hałasu, które są trudne do kontrolowania w ramach standardowych procedur administracyjnych.

Prawo ochrony środowiska

Ocena stanu akustycznego środowiska jest stałym zadaniem publicznym, a nie jednorazowym badaniem. Wykonuje ją Główny Inspektor Ochrony Środowiska w ramach państwowego monitoringu środowiska, a dopuszczalna metoda zależy od rodzaju terenu.

### Najważniejsze punkty

- Organem właściwym jest Główny Inspektor Ochrony Środowiska, a ramą prawną państwowy monitoring środowiska.
- Ocena obejmuje nie tylko stan bieżący, lecz również obserwację zmian w czasie.
- Dla terenów, o których mowa w art. 118 ust. 2, podstawą są strategiczne mapy hałasu albo wyniki pomiarów poziomów hałasu.
- Dla terenów innych niż wskazane wyżej podstawą są wyniki pomiarów albo inne metody oceny poziomu hałasu.
- Ocena uwzględnia w szczególności dane demograficzne oraz sposób zagospodarowania i użytkowania terenu.
- Pomiary wykonuje się z uwzględnieniem wymagań, o których mowa w art. 148 ust. 1 i art. 176 ust. 1.

### W praktyce

Zakwalifikowanie terenu do jednej z dwóch kategorii przesądza o dopuszczalnej metodzie, a więc pośrednio o tym, jak powstaje wynik oceny. Wskaźniki hałasu wymienione w przepisie porządkują sposób wyrażania wyników i czynią je porównywalnymi.

Art. 118 Prawa ochrony środowiska reguluje kwestie związane z tworzeniem, aktualizacją oraz wykorzystaniem strategicznych map hałasu. Przepis ten ma kluczowe znaczenie dla zarządzania poziomem hałasu w środowisku, a jego celem jest ochrona zdrowia publicznego oraz poprawa jakości życia mieszkańców.

#### 1. Cel strategicznych map hałasu

Strategiczne mapy hałasu stanowią podstawowe źródło danych wykorzystywanych do:
- Informowania społeczeństwa o zagrożeniach środowiska hałasem;
- Opracowania danych dla państwowego monitoringu środowiska;
- Tworzenia i aktualizacji programów ochrony środowiska przed hałasem;
- Planowania strategicznego;
- Planowania i zagospodarowania przestrzennego.

Wskazane cele podkreślają znaczenie transparentności i dostępności informacji dla społeczeństwa oraz konieczność systematycznego monitorowania i zarządzania hałasem w środowisku.

#### 2. Zakres podmiotowy i przedmiotowy

Strategiczne mapy hałasu sporządza się dla:
- Miast o liczbie mieszkańców większej niż 100 tysięcy;
- Głównych dróg;
- Głównych linii kolejowych;
- Głównych lotnisk.

Obowiązek sporządzania map spoczywa na zarządzających głównymi drogami, liniami kolejowymi, lotniskami oraz prezydentach miast o liczbie mieszkańców większej niż 100 tysięcy. Mapy te muszą być sporządzane co 5 lat, w terminie do dnia 30 czerwca, na podstawie danych z poprzedniego roku kalendarzowego.

#### 3. Struktura strategicznych map hałasu

Strategiczne mapy hałasu składają się z części opisowej i graficznej. Część opisowa zawiera szczegółowe informacje, takie jak:
- Dane podmiotu lub organu sporządzającego mapę;
- Charakterystykę terenu;
- Identyfikację i charakterystykę źródeł hałasu;
- Uwarunkowania akustyczne wynikające z aktów planowania przestrzennego;
- Metody i dane wykorzystane do obliczeń akustycznych;
- Wyniki pomiarów;
- Wskazanie terenów zagrożonych hałasem;
- Dane dotyczące ludności narażonej na hałas;
- Analizę kierunków zmian stanu akustycznego środowiska;
- Ocenę szkodliwych skutków hałasu;
- Propozycje działań w zakresie ochrony przed hałasem;
- Oszacowanie efektów planowanych działań;
- Informacje o opracowanych i wdrożonych programach ochrony środowiska przed hałasem;
- Streszczenie części opisowej w języku niespecjalistycznym.

Część graficzna zawiera mapy emisyjne, imisyjne, terenów zagrożonych hałasem oraz przewidywanych rezultatów działań.

#### 4. Metodologia i standardy

Strategiczne mapy hałasu sporządza się z wykorzystaniem materiałów i danych z państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego oraz metod oceny hałasu określonych w dyrektywie 2002/49/WE Parlamentu Europejskiego i Rady. Granice terenów objętych mapami określa się liniami rozgraniczającymi pokrywającymi się z izoliniami odpowiadającymi wartościom długookresowego średniego poziomu dźwięku A.

#### 5. Aktualizacja map

Mapy mogą być aktualizowane przed upływem 5-letniego terminu, a do ich aktualizacji stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące sporządzania map.

#### 6. Rozporządzenie wykonawcze

Minister właściwy do spraw klimatu określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowy zakres danych ujętych na mapach, sposób ich prezentacji i formę przekazywania, uwzględniając charakter terenu objętego mapą.

### Podsumowanie

Art. 118 Prawa ochrony środowiska wprowadza kompleksowy system zarządzania hałasem w środowisku, nakładając obowiązki na określone podmioty i organy. Przepis ten ma na celu ochronę zdrowia publicznego oraz poprawę jakości życia poprzez systematyczne monitorowanie i zarządzanie hałasem. Transparentność i dostępność informacji dla społeczeństwa są kluczowymi elementami tego systemu.

Hałas ocenia się na podstawie pomiaru, a nie szacunku czy deklaracji. Przepis wskazuje jedną podstawę ustalania wielkości emisji hałasu: pomiar poziomu hałasu w środowisku, czyli w miejscu jego rzeczywistego oddziaływania.

### Najważniejsze punkty

- Wielkość emisji hałasu wyznacza się na podstawie pomiarów.
- Ta sama podstawa służy ocenie tej wielkości, a nie tylko jej wyznaczeniu.
- Miarodajny jest poziom hałasu w środowisku, a nie parametry deklarowane dla samego źródła.
- Przepis nie określa metodyki pomiaru ani wartości dopuszczalnych, bo to materia odrębnych regulacji.

Pomiar hałasu

Pomiar hałasu w przepisach

Prawo ochrony środowiska4 przepisy