Art. 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (KRiO) określa podstawowe zasady dotyczące zawarcia małżeństwa w polskim systemie prawnym. Przepis ten wskazuje na dwie główne formy zawarcia małżeństwa: cywilną oraz wyznaniową, które mogą wywoływać skutki prawne w polskim porządku prawnym.

1. **Forma cywilna**:
   - Małżeństwo zostaje zawarte, gdy mężczyzna i kobieta jednocześnie obecni złożą przed kierownikiem urzędu stanu cywilnego oświadczenia, że wstępują ze sobą w związek małżeński.
   - Ta forma zawarcia małżeństwa jest bezpośrednio związana z administracyjnym nadzorem państwa nad aktami stanu cywilnego i jest powszechnie dostępna dla wszystkich obywateli.

2. **Forma wyznaniowa**:
   - Małżeństwo może być również zawarte w formie wyznaniowej, gdy mężczyzna i kobieta zawierający związek małżeński podlegający prawu wewnętrznemu kościoła albo innego związku wyznaniowego w obecności duchownego oświadczą wolę jednoczesnego zawarcia małżeństwa podlegającego prawu polskiemu.
   - W takim przypadku, kierownik urzędu stanu cywilnego sporządza akt małżeństwa na podstawie oświadczeń złożonych przed duchownym.
   - Małżeństwo uważa się za zawarte w chwili złożenia oświadczenia woli w obecności duchownego, pod warunkiem, że spełnione są odpowiednie przesłanki wynikające z ratyfikowanej umowy międzynarodowej lub ustawy regulującej stosunki między państwem a danym kościołem lub związkiem wyznaniowym.

3. **Małżeństwo za granicą**:
   - Mężczyzna i kobieta, będący obywatelami polskimi przebywającymi za granicą, mogą zawrzeć małżeństwo przed polskim konsulem lub przed osobą wyznaczoną do wykonywania funkcji konsula.
   - Ta możliwość jest szczególnie istotna dla Polaków mieszkających lub przebywających czasowo poza granicami kraju, umożliwiając im zawarcie małżeństwa zgodnie z polskim prawem.

**Analiza i wnioski**:
- Przepis ten podkreśla dualizm form zawarcia małżeństwa w polskim prawie, uznając zarówno formę cywilną, jak i wyznaniową, pod warunkiem spełnienia określonych wymogów.
- Zawarcie małżeństwa w formie wyznaniowej wymaga dodatkowego kroku w postaci sporządzenia aktu małżeństwa przez kierownika urzędu stanu cywilnego, co zapewnia zgodność z polskim porządkiem prawnym.
- Przepis ten jest zgodny z konstytucyjną zasadą wolności wyznania, umożliwiając zawarcie małżeństwa zgodnie z przekonaniami religijnymi obywateli.
- Możliwość zawarcia małżeństwa przed polskim konsulem za granicą zapewnia elastyczność i dostępność dla obywateli polskich, niezależnie od miejsca ich pobytu.

Podsumowując, Art. 1 KRiO stanowi fundament regulacji dotyczących zawarcia małżeństwa w Polsce, uwzględniając zarówno formę cywilną, jak i wyznaniową, oraz zapewniając możliwość zawarcia małżeństwa przez obywateli polskich przebywających za granicą.

Polski konsul

Polski konsul w przepisach

Kodeks rodzinny i opiekuńczy2 przepisy