Policja

Policja to umundurowana i uzbrojona formacja służąca ochronie bezpieczeństwa ludzi oraz utrzymaniu bezpieczeństwa i porządku publicznego. Jest formacją państwową, działającą w ramach administracji publicznej, kierowaną przez Komendanta Głównego Policji i podlegającą nadzorowi ministra właściwego do spraw wewnętrznych.

Do podstawowych zadań Policji należy ochrona życia, zdrowia i mienia, zapobieganie przestępstwom i wykroczeniom, wykrywanie ich sprawców, ściganie sprawców czynów zabronionych oraz poszukiwanie osób zaginionych i ukrywających się. Policja wykonuje także zadania związane z zapewnieniem bezpieczeństwa w ruchu drogowym, ochroną porządku podczas zgromadzeń i imprez oraz realizacją poleceń i zarządzeń właściwych organów.

Policja działa przez funkcjonariuszy oraz jednostki organizacyjne. W zakresie określonym w przepisach funkcjonariusze mogą między innymi legitymować osoby, zatrzymywać je, dokonywać kontroli i przeszukań, zabezpieczać miejsca zdarzeń, gromadzić informacje oraz stosować środki przymusu bezpośredniego i broń palną. Wykonywanie tych czynności podlega wymaganiom dotyczącym podstawy prawnej, celu, proporcjonalności i dokumentowania.

Znaczenie w różnych dziedzinach prawa

Policja może prowadzić albo wykonywać czynności w postępowaniach przygotowawczych, w tym dotyczących przestępstw i wykroczeń skarbowych, a także realizować czynności zlecone przez prokuratora lub sąd. Uczestniczy w przeszukaniach, zatrzymaniach, doręczaniu niektórych rozstrzygnięć i wykonywaniu nakazów doprowadzenia. W sprawach cywilnych i rodzinnych może otrzymywać zawiadomienia oraz postanowienia, zwłaszcza gdy konieczne jest zapewnienie ochrony osoby pokrzywdzonej przemocą domową.

Przepisy przewidują również udostępnianie Policji danych z rejestrów państwowych, jeżeli są niezbędne do wykonywania jej ustawowych zadań. Okres służby w Policji może być uwzględniany jako okres zatrudnienia na zasadach określonych w odrębnych przepisach. W praktyce Policja współdziała z sądami, prokuraturą, Strażą Graniczną, Żandarmerią Wojskową i innymi organami, przy zachowaniu zakresu kompetencji przewidzianego dla każdej z tych instytucji.