Zapisobiercy i beneficjenci poleceń stoją w kolejce za wierzycielami spadkowymi. Spadkobierca wykonuje zapisy i polecenia tylko do wartości stanu czynnego spadku, a więc nie dopłaca do nich z własnej kieszeni.

### Najważniejsze punkty

- **Stan czynny spadku to aktywa** - suma wartości praw majątkowych należących do spadku, ustalona w wykazie inwentarza albo spisie inwentarza. Nie jest to różnica między aktywami a długami.
- **Ograniczenie działa niezależnie od sposobu przyjęcia spadku**: także spadkobierca, który przyjął spadek wprost i za pozostałe długi odpowiada bez ograniczenia (art. 1031 § 1), za zapisy i polecenia odpowiada tylko do tej wartości.
- **Czym są te obciążenia**: zapis zwykły zobowiązuje spadkobiercę do spełnienia określonego świadczenia majątkowego na rzecz oznaczonej osoby (art. 968 § 1), a polecenie nakłada obowiązek działania lub zaniechania, nie czyniąc nikogo wierzycielem (art. 982).
- **Dodatkowe ograniczenie dla uprawnionego do zachowku**: powołany do dziedziczenia uprawniony odpowiada za zapisy i polecenia tylko do wysokości nadwyżki przekraczającej wartość udziału stanowiącego podstawę obliczenia jego zachowku (art. 998 § 1).
- **Zapisy nie pomniejszają zachowku**: przy jego obliczaniu nie uwzględnia się zapisów zwykłych ani poleceń (art. 993 § 1).

### W praktyce

Kolejność jest istotna. Najpierw zaspokaja się wierzycieli spadkowych, potem zachowki, a dopiero na końcu zapisy i polecenia. Jeśli po spłacie długów nic nie zostaje, zapis nie zostanie wykonany, choćby testament formułował go bardzo wyraźnie.

Polecenia spadkowe

Polecenia spadkowe w przepisach

Kodeks cywilny2 przepisy