Pojazd kolejowy

„Pojazd kolejowy” to pojęcie określające pojazd przeznaczony do poruszania się po torach kolejowych za pomocą własnych kół. Definicja ustawowa znajduje się w ustawie „Transport kolejowy” i wskazuje podstawowe cechy, które muszą być spełnione, aby dany pojazd został zaliczony do tej kategorii.

Najważniejsze jest jego przystosowanie do jazdy po torach kolejowych. Chodzi więc o konstrukcyjną zdolność do poruszania się po infrastrukturze kolejowej, a nie tylko o możliwość chwilowego znalezienia się na torze. Pojazd powinien korzystać z własnych kół jako elementu umożliwiającego jazdę po torze. Definicja nie uzależnia przy tym uznania za pojazd kolejowy od tego, czy pojazd w danym momencie faktycznie się porusza.

Drugim elementem jest sposób napędzania. Pojazd może być wyposażony w napęd, pod warunkiem że nie jest on oparty na sile ludzkich mięśni. Definicja obejmuje również pojazdy pozbawione napędu. Oznacza to, że dla kwalifikacji prawnej istotne są przede wszystkim: przeznaczenie i przystosowanie do ruchu po torach, sposób kontaktu z torem oraz to, czy pojazd ma napęd i jaki jest jego charakter. Nie każdy środek transportu używany w pobliżu kolei będzie zatem pojazdem kolejowym, jeśli nie spełnia tych warunków.

Pojęcie służy wyznaczeniu zakresu regulacji dotyczących pojazdów wykorzystywanych w transporcie kolejowym. Ma znaczenie dla określenia, do jakich pojazdów stosuje się wymagania techniczne i eksploatacyjne oraz obowiązki związane z ich utrzymaniem. W innych przepisach dotyczących kolei pojazdy kolejowe są ujmowane między innymi w kontekście ogólnych warunków ich technicznej eksploatacji, aktualizowania i przechowywania dokumentacji utrzymania, a także rozwiązań odnoszących się do infrastruktury i urządzeń kolejowych. Prawidłowe rozumienie tego hasła pozwala ustalić, czy dany pojazd podlega określonym regulacjom właściwym dla kolei.