Podwójnym odliczeniu

Podwójne odliczenie to sytuacja, w której te same ekonomicznie świadczenia, koszty albo straty zostają uwzględnione przy odliczeniu w dwóch różnych państwach. Jedno odliczenie następuje w państwie płatnika, a drugie w państwie inwestora. Istotą tego pojęcia jest więc nie samo wystąpienie dwóch rozliczeń, lecz ich tożsamość przedmiotowa: oba odnoszą się do tych samych wartości.

Definicja ustawowa zawarta w ustawie o podatku dochodowym od osób prawnych wskazuje trzy podstawowe elementy tego zjawiska:

• przedmiotem odliczenia są świadczenia, koszty lub straty,
• chodzi o te same wartości, a nie o dwa niezależne wydatki lub obciążenia,
• odliczenie następuje w państwie płatnika oraz w państwie inwestora.

„Odliczenie” należy tu rozumieć jako podatkowe uwzględnienie danej wartości w rozliczeniu. W praktyce może to oznaczać, że jeden koszt, strata albo świadczenie wpływa na rozliczenie podatkowe w dwóch jurysdykcjach. Pojęcie nie opisuje zatem zwykłego, dwukrotnego poniesienia wydatku, lecz powtórne wykorzystanie tej samej wartości dla celów podatkowych.

W ustawie pojęcie „podwójnego odliczenia” służy do nazwania i wyodrębnienia określonego rodzaju transgranicznego rozliczenia. Ma znaczenie przy ocenie, czy dana wartość została rozliczona zarówno po stronie związanej z płatnikiem, jak i po stronie związanej z inwestorem. Pozwala tym samym odróżnić sytuację, w której dwa państwa odnoszą się do tego samego świadczenia, kosztu lub straty, od sytuacji, w której każde odliczenie dotyczy innego zdarzenia.

Praktyczne znaczenie definicji polega na tym, że wskazuje, czego szukać przy analizie rozliczenia: tożsamości świadczenia, kosztu lub straty oraz ich ujęcia w obu państwach. Samo określenie nie przesądza jeszcze o sposobie rozliczenia w konkretnej sprawie, ale stanowi punkt odniesienia dla stosowania przepisów dotyczących takich transgranicznych przypadków.