Podwójne opodatkowanie

Podwójne opodatkowanie oznacza obciążenie tego samego dochodu, przychodu, majątku albo czynności więcej niż jednym podatkiem lub podatkiem pobranym przez więcej niż jedno państwo. Zjawisko to może prowadzić do faktycznego powtórzenia ciężaru podatkowego, mimo że przedmiot opodatkowania pozostaje gospodarczo ten sam.

Wyróżnia się przede wszystkim:

• podwójne opodatkowanie prawne, gdy ten sam podatnik jest obciążany podatkiem od tego samego przedmiotu i za ten sam okres przez dwa organy podatkowe albo na podstawie dwóch systemów podatkowych;
• podwójne opodatkowanie ekonomiczne, gdy ten sam dochód jest opodatkowany u różnych podmiotów, na przykład najpierw u przedsiębiorstwa, a następnie u osoby otrzymującej wypłatę z tego dochodu;
• podwójne opodatkowanie krajowe, wynikające z zastosowania różnych krajowych regulacji podatkowych;
• podwójne opodatkowanie międzynarodowe, występujące wtedy, gdy ten sam dochód lub majątek zostaje opodatkowany w dwóch państwach, na przykład w państwie zamieszkania podatnika i w państwie, w którym osiągnięto dochód.

Podwójne opodatkowanie nie jest każdorazowo skutkiem błędu organu. Może wynikać z równoczesnego zastosowania przepisów przyznających poszczególnym państwom prawo do opodatkowania albo z odmiennej kwalifikacji tego samego zdarzenia. Znaczenie ma również ustalenie, czy chodzi o ten sam przedmiot opodatkowania, tego samego podatnika oraz ten sam okres.

Ograniczaniu podwójnego opodatkowania służą przepisy krajowe i umowy międzynarodowe. Stosowane mechanizmy obejmują między innymi zaliczenie podatku zapłaconego w innym państwie na poczet podatku krajowego, zwolnienie określonego dochodu z opodatkowania albo odpowiednie rozdzielenie prawa do opodatkowania. W Ordynacji podatkowej termin ten występuje także w regulacjach dotyczących rozstrzygania sporów podatkowych i wykonania rozstrzygnięć, przy czym upływ terminu przedawnienia nie musi uniemożliwiać wprowadzenia takiego rozstrzygnięcia w życie. Zagadnienie może pojawiać się również w przepisach szczególnych, które zastrzegają pierwszeństwo odmiennych regulacji ustawowych lub umów międzynarodowych.