Art. 92 Kodeksu pracy reguluje kwestie wynagrodzenia pracownika za czas niezdolności do pracy z powodu choroby, odosobnienia w związku z chorobą zakaźną, wypadku w drodze do pracy lub z pracy, choroby przypadającej w czasie ciąży oraz poddania się niezbędnym badaniom lekarskim i zabiegom związanym z dawstwem komórek, tkanek i narządów.

#### 1. Wynagrodzenie za czas niezdolności do pracy

Zgodnie z § 1, pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia za czas niezdolności do pracy wskutek:
- choroby lub odosobnienia w związku z chorobą zakaźną - do 33 dni w ciągu roku kalendarzowego, a w przypadku pracowników powyżej 50. roku życia - do 14 dni w ciągu roku kalendarzowego. Wynagrodzenie wynosi 80% wynagrodzenia, chyba że przepisy wewnętrzne pracodawcy przewidują wyższe wynagrodzenie.
- wypadku w drodze do pracy lub z pracy, choroby przypadającej w czasie ciąży oraz poddania się niezbędnym badaniom lekarskim i zabiegom związanym z dawstwem - pracownik zachowuje prawo do 100% wynagrodzenia.

#### 2. Obliczanie wynagrodzenia

Wynagrodzenie, o którym mowa w § 1, oblicza się według zasad obowiązujących przy ustalaniu podstawy wymiaru zasiłku chorobowego i wypłaca za każdy dzień niezdolności do pracy, w tym dni wolne od pracy (§ 2).

#### 3. Ograniczenia i wyłączenia

Wynagrodzenie nie ulega obniżeniu w przypadku ograniczenia podstawy wymiaru zasiłku chorobowego (§ 3 pkt 1). Nie przysługuje ono jednak w przypadkach, w których pracownik nie ma prawa do zasiłku chorobowego (§ 3 pkt 2).

#### 4. Zasiłek chorobowy

Za czas niezdolności do pracy trwającej dłużej niż 33 dni w ciągu roku kalendarzowego (14 dni dla pracowników powyżej 50. roku życia), pracownikowi przysługuje zasiłek chorobowy na zasadach określonych w odrębnych przepisach (§ 4).

#### 5. Przepisy dotyczące pracowników powyżej 50. roku życia

Przepisy § 1 pkt 1 i § 4 w części dotyczącej pracowników powyżej 50. roku życia mają zastosowanie do niezdolności do pracy przypadającej po roku kalendarzowym, w którym pracownik ukończył 50. rok życia (§ 5).

### Analiza i praktyczne zastosowanie

Art. 92 Kodeksu pracy wprowadza istotne rozróżnienie w zakresie wynagrodzenia za czas niezdolności do pracy, uwzględniając różne przyczyny tej niezdolności oraz wiek pracownika. Przepisy te mają na celu zapewnienie pracownikom ochrony finansowej w okresach, gdy są niezdolni do pracy z powodu choroby lub innych określonych przyczyn.

#### Pracownicy powyżej 50. roku życia

Szczególne traktowanie pracowników powyżej 50. roku życia, którym przysługuje wynagrodzenie za krótszy okres (14 dni), wynika z większego ryzyka zdrowotnego w tej grupie wiekowej. Po upływie tego okresu pracownikowi przysługuje zasiłek chorobowy.

#### Wysokość wynagrodzenia

Pracodawcy mogą wprowadzać korzystniejsze dla pracowników przepisy wewnętrzne, przewidujące wyższe wynagrodzenie za czas niezdolności do pracy. Jest to istotne z punktu widzenia polityki kadrowej i motywacyjnej w przedsiębiorstwie.

#### Zasiłek chorobowy

Po przekroczeniu określonego okresu niezdolności do pracy (33 dni lub 14 dni), pracownik przechodzi na zasiłek chorobowy, co jest regulowane odrębnymi przepisami. Pracodawcy powinni być świadomi tych regulacji, aby prawidłowo zarządzać absencjami pracowników.

### Wnioski

Art. 92 Kodeksu pracy stanowi ważny element systemu ochrony pracowników w Polsce, zapewniając im prawo do wynagrodzenia w okresach niezdolności do pracy z powodu choroby lub innych określonych przyczyn. Pracodawcy powinni dokładnie znać te przepisy i stosować je w praktyce, aby zapewnić zgodność z prawem oraz odpowiednie wsparcie dla swoich pracowników.

Kodeks pracy

Przepis chroni osoby uprawnione do świadczeń przed obniżeniem ich podstawy z powodu nieobecności na zwolnieniu lekarskim. Jeżeli w tym czasie zmniejszono uposażenie zasadnicze wraz ze stałymi dodatkami, tej obniżki nie bierze się pod uwagę przy ustalaniu podstawy wymiaru świadczeń wskazanych w przepisie. Oznacza to, że do tych wyliczeń przyjmuje się podstawę bez pomniejszenia wynikającego ze zwolnienia lekarskiego. Zasada dotyczy wyłącznie świadczeń wymienionych przez ustawę.

o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu

o obronie Ojczyzny

Jeżeli wobec podmiotu objętego przepisem toczy się postępowanie, Komisja może zażądać danych potrzebnych do ustalenia podstawy wymiaru administracyjnej kary pieniężnej. Podmiot powinien przekazać te dane w ciągu 14 dni od otrzymania żądania. Chodzi o informacje, które pozwolą określić podstawę, od której wyliczana jest kara. Jeżeli podmiot nie przekaże danych albo przekazane informacje nie pozwolą ustalić tej podstawy, Komisja określi ją szacunkowo. Przy takim oszacowaniu uwzględni wielkość podmiotu, specyfikę jego działalności oraz ogólnie dostępne dane finansowe na jego temat. Oznacza to, że brak wystarczających informacji od podmiotu nie uniemożliwia Komisji ustalenia podstawy kary.

o systemach sztucznej inteligencji

Przepis dotyczy żołnierza, który pozostawał w służbie przed 2 stycznia 1999 r. Podstawowa emerytura wynosi 40% podstawy wymiaru za 15 lat służby wojskowej. Za każdy kolejny rok tej służby dolicza się 2,6% podstawy wymiaru. Do emerytury mogą także zostać doliczone okresy składkowe i nieskładkowe przypadające przed służbą. Za okresy składkowe przysługuje 2,6% za każdy rok, maksymalnie za trzy lata, a za kolejne lata ponad ten limit 1,3%. Za każdy rok okresów nieskładkowych dolicza się 0,7% podstawy wymiaru. Szczególne zasady dotyczą urlopu wychowawczego. Za każdy rok takiego urlopu dolicza się 2,6%, jednak nie więcej niż łącznie za trzy lata. Za każdy kolejny rok przysługuje 0,7%. Emerytura może być także podwyższona za określone rodzaje służby. Podwyżka wynosi 2% za każdy rok służby między innymi na samolotach naddźwiękowych, w załogach okrętów podwodnych, jako nurek lub płetwonurek oraz przy fizycznym zwalczaniu terroryzmu. Za wskazane inne rodzaje służby, w tym na pozostałych samolotach i śmigłowcach, w załogach jednostek nawodnych, jako skoczek spadochronowy lub saper, a także w wywiadzie za granicą i oddziałach specjalnych, podwyżka wynosi 1% za każdy rok. Za każdy rozpoczęty miesiąc służby na froncie w czasie wojny lub w strefie działań wojennych przysługuje 0,5% podstawy wymiaru. Emerytura jest podwyższana o 15%, jeżeli inwalidztwo emeryta pozostaje w związku ze służbą. Jeżeli uwzględniane są określone okresy służby wskazane w przepisie, podwyższenie następuje na zasadach określonych w przepisach dotyczących zaopatrzenia emerytalnego wymienionych formacji. Przy ustalaniu prawa do emerytury i jej wysokości okresy uwzględnia się w pełnych miesiącach. Szczegółowe warunki podwyższania emerytury ma określić Rada Ministrów w rozporządzeniu. Przepis wskazuje, że mają być w nim uwzględnione między innymi normy lotów, służby na okrętach, czynności nurkowe, skoki spadochronowe, zadania saperskie, służba w jednostkach specjalnych oraz miesięczne okresy służby na froncie lub w strefie działań wojennych.

o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin

Przepis określa, jaką część podstawy wymiaru stanowi renta inwalidzka wypłacana inwalidzie wojennemu. Osoba zaliczona do I albo II grupy otrzymuje rentę w wysokości całej podstawy wymiaru, czyli 100%. W przypadku III grupy świadczenie wynosi 75% tej podstawy. Wysokość renty zależy więc od przypisanej grupy inwalidztwa, a wskazane wartości określają relację świadczenia do podstawy jego obliczenia.

o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin

Wysokość miesięcznej renty inwalidy wojskowego ustala się jako procent podstawy wymiaru. Jeżeli inwalidztwo powstało w związku ze służbą wojskową, renta wynosi 100% podstawy dla osoby zaliczonej do I lub II grupy oraz 75% dla osoby zaliczonej do III grupy. Gdy inwalidztwo nie ma związku ze służbą, odpowiednio stosuje się niższe wartości: 80% podstawy dla I lub II grupy i 60% dla III grupy.

Przepis wskazuje, że podstawy, od której ustala się wysokość renty inwalidzkiej, nie określa się samodzielnie na podstawie tego artykułu. Należy ją ustalić zgodnie z zasadami przewidzianymi w art. 11. Oznacza to, że art. 37 odsyła do innego przepisu, który zawiera reguły potrzebne do obliczenia tej podstawy. Sam art. 37 nie podaje kwoty ani odrębnego sposobu jej wyliczenia.

Przepis wskazuje, jak ustala się kwotę wyjściową do obliczenia renty rodzinnej. Co do zasady jest nią kwota wyliczana według zasad określonych w art. 11. Jeżeli renta rodzinna przysługuje po zmarłym inwalidzie wojskowym, przyjmuje się jednak kwotę, która stanowiłaby podstawę obliczenia renty należnej temu inwalidzie. Przepis określa więc podstawę wymiaru świadczenia, a nie jego ostateczną wysokość.

Art. 24 Prawa o adwokaturze reguluje kwestie związane z ubezpieczeniem społecznym adwokatów, którzy są członkami zespołów adwokackich, oraz ich rodzin. Przepis ten wprowadza równouprawnienie adwokatów i ich rodzin w zakresie świadczeń z tytułu ubezpieczenia społecznego, porównując ich sytuację do pracowników zatrudnionych na podstawie umowy o pracę.

#### 1. Równouprawnienie w zakresie świadczeń

Przepis ten stanowi, że adwokaci będący członkami zespołów adwokackich oraz ich rodziny mają prawo do świadczeń z tytułu ubezpieczenia na wypadek choroby, macierzyństwa i ubezpieczenia rodzinnego, a także do powszechnego zaopatrzenia emerytalnego. W praktyce oznacza to, że adwokaci i ich rodziny są traktowani na równi z pracownikami zatrudnionymi na podstawie umowy o pracę, co jest istotne z punktu widzenia zabezpieczenia społecznego.

#### 2. Traktowanie pracy w zespołach jako zatrudnienia

Przy ustalaniu prawa do świadczeń oraz ich wysokości, praca w zespołach adwokackich jest traktowana jako zatrudnienie, a wynagrodzenie otrzymywane przez adwokatów jest traktowane jako wynagrodzenie z tytułu zatrudnienia. To oznacza, że adwokaci pracujący w zespołach adwokackich są objęci systemem ubezpieczeń społecznych na takich samych zasadach jak pracownicy zatrudnieni na podstawie umowy o pracę.

#### 3. Zasiłek chorobowy

Zasiłek chorobowy dla adwokatów - członków zespołów adwokackich jest wypłacany przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) od pierwszego dnia niezdolności do pracy. Jest to korzystne rozwiązanie dla adwokatów, ponieważ nie muszą oni czekać na upływ okresu wyczekiwania, który obowiązuje w przypadku pracowników zatrudnionych na podstawie umowy o pracę.

#### 4. Składki na ubezpieczenie społeczne

Składki na ubezpieczenie społeczne są opłacane przez zespoły adwokackie, spółki jawne, partnerskie lub komandytowe, o których mowa w art. 4a ust. 1. Natomiast adwokaci wykonujący zawód w kancelariach adwokackich lub w spółkach cywilnych opłacają składki osobiście. Jest to istotne z punktu widzenia organizacji pracy i obowiązków finansowych adwokatów.

#### 5. Regulacje dotyczące składek

Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia, określa wysokość składek na ubezpieczenie społeczne oraz zasady ustalania podstawy wymiaru tych składek i tryb ich opłacania. Oznacza to, że szczegółowe zasady dotyczące składek na ubezpieczenie społeczne są regulowane na poziomie wykonawczym, co pozwala na elastyczne dostosowywanie tych zasad do zmieniających się warunków społeczno-ekonomicznych.

#### 6. Okresy wykonywania zawodu przed 1966 r.

Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego, po zasięgnięciu opinii Naczelnej Rady Adwokackiej, w drodze rozporządzenia, określa zasady i tryb zaliczania okresów wykonywania zawodu adwokackiego w kancelariach indywidualnych przed dniem 1 stycznia 1966 r. przy ustalaniu uprawnień emerytalnych. Jest to istotne dla adwokatów, którzy wykonywali zawód przed wskazaną datą, ponieważ umożliwia im to uwzględnienie tych okresów przy ustalaniu uprawnień emerytalnych.

### Podsumowanie

Art. 24 Prawa o adwokaturze w sposób kompleksowy reguluje kwestie związane z ubezpieczeniem społecznym adwokatów będących członkami zespołów adwokackich oraz ich rodzin. Przepis ten wprowadza równouprawnienie adwokatów w zakresie świadczeń z tytułu ubezpieczenia społecznego, co jest istotne z punktu widzenia zabezpieczenia społecznego tej grupy zawodowej. Ponadto, określa zasady opłacania składek na ubezpieczenie społeczne oraz uwzględnia okresy wykonywania zawodu przed 1966 r. przy ustalaniu uprawnień emerytalnych.

Prawo o adwokaturze

Przepis wskazuje, jakie wypłaty bierze się pod uwagę przy ustalaniu podstawy wymiaru emerytury lub renty. Co do zasady jest to wynagrodzenie otrzymane za pracę wykonywaną na podstawie stosunku pracy. Jeżeli wynagrodzenie zostało zastąpione wypłatą z ubezpieczenia społecznego z powodu choroby albo macierzyństwa, taka wypłata również jest uwzględniana. Chodzi więc o wynagrodzenie z pracy oraz określone świadczenia wypłacone zamiast niego.

Podstawa wymiaru

Podstawa wymiaru w przepisach

Kodeks pracy1 przepis

o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu1 przepis

o obronie Ojczyzny1 przepis

o systemach sztucznej inteligencji1 przepis

o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin1 przepis

o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin4 przepisy

Prawo o adwokaturze1 przepis

w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru emerytur i rent1 przepis