Podmiot prywatny

„Podmiot prywatny” to, w rozumieniu ustawy „o ochronie sygnalistów”, określona kategoria podmiotów działających poza sektorem podmiotów publicznych. Pojęcie obejmuje kilka rodzajów uczestników obrotu prawnego, ale wspólnym warunkiem jest to, aby nie mieli statusu podmiotu publicznego.

Do tej kategorii zalicza się przede wszystkim:

• osobę fizyczną, która prowadzi działalność gospodarczą,
• osobę prawną,
• jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, jeżeli przepisy przyznają jej zdolność prawną,
• pracodawcę, o ile nie jest podmiotem publicznym.

Elementem definicji jest więc zarówno forma prawna danego podmiotu, jak i jego charakter. W przypadku osoby fizycznej znaczenie ma prowadzenie działalności gospodarczej. W odniesieniu do jednostki organizacyjnej istotne jest natomiast to, czy ustawa przyznała jej zdolność prawną. Osobną podstawę objęcia pojęciem stanowi status pracodawcy, jednak również w tym przypadku decydujące jest wyłączenie podmiotów publicznych.

Definicja służy wyznaczeniu, jakie podmioty są traktowane jako prywatne na potrzeby ustawy o ochronie sygnalistów. Ma to znaczenie przy ustalaniu zakresu zastosowania przepisów ustawy oraz przy ocenie, czy dany podmiot należy do grupy, której dotyczą przewidziane w niej rozwiązania. Sam fakt prowadzenia działalności albo posiadania określonej formy organizacyjnej nie wystarcza, jeżeli podmiot ma jednocześnie charakter publiczny.

W praktyce pojęcie „podmiot prywatny” pozwala odróżnić podmioty objęte tą kategorią od podmiotów publicznych. Przy kwalifikacji trzeba zatem sprawdzić nie tylko, czym jest dany podmiot, lecz także czy nie został wyłączony z definicji ze względu na swój publiczny charakter. Kategorie wskazane w przepisie są rozłączne tylko częściowo, ponieważ jeden podmiot może jednocześnie mieć określoną formę prawną i być pracodawcą. Nie zmienia to jednak podstawowego warunku: aby zostać uznanym za podmiot prywatny w tej ustawie, nie może być podmiotem publicznym.