Podmiot gospodarki narodowej

Pojęcie „podmiot gospodarki narodowej” oznacza jednostkę, która może być uwzględniana w systemie statystyki publicznej jako uczestnik życia gospodarczego. Ustawa „o statystyce publicznej” obejmuje tym określeniem trzy podstawowe kategorie podmiotów, różniące się formą prawną albo statusem osoby prowadzącej działalność.

Do tej grupy należą:

• osoby prawne, czyli jednostki, którym przepisy przyznają odrębną osobowość prawną;
• jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, a więc wyodrębnione organizacyjnie struktury, które nie są osobami prawnymi;
• osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą, czyli pojedyncze osoby, które wykonują działalność gospodarczą we własnym imieniu.

W praktyce oznacza to, że o zakwalifikowaniu do tej kategorii decyduje przede wszystkim forma organizacyjna lub prawna podmiotu, a w przypadku osoby fizycznej także faktyczne prowadzenie działalności gospodarczej. Samo bycie osobą fizyczną nie wystarcza. Również jednostka organizacyjna bez osobowości prawnej musi być wyodrębniona jako określona struktura, aby mieścić się w tym pojęciu.

Definicja służy ustaleniu, jakie jednostki mogą być traktowane jako podmioty gospodarki narodowej na potrzeby ustawy. Dzięki temu statystyka publiczna może posługiwać się jednolitą kategorią obejmującą różne formy prowadzenia działalności i organizacji. Ma to znaczenie przy identyfikowaniu podmiotów, porządkowaniu informacji o gospodarce oraz przygotowywaniu zestawień i analiz statystycznych.

Pojęcie nie opisuje jednej konkretnej formy prawnej ani nie przesądza o rodzaju działalności prowadzonej przez dany podmiot. Jest kategorią zbiorczą, która łączy osoby prawne, jednostki organizacyjne bez osobowości prawnej oraz osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą. W konsekwencji pozwala uwzględniać w statystyce podmioty działające w różnych formach, bez ograniczania się wyłącznie do osób prawnych albo wyłącznie do przedsiębiorców będących osobami fizycznymi.