Podmiocie kwalifikowanym

„Podmiot kwalifikowany” to określona kategoria podmiotów, wyróżniona na potrzeby przepisów ustawy „Ordynacja podatkowa”. Definicja obejmuje zarówno osoby fizyczne, jak i inne jednostki, dlatego nie odnosi się wyłącznie do przedsiębiorców w potocznym znaczeniu.

Za podmiot kwalifikowany może być uznana:

• osoba fizyczna, która ma status przedsiębiorcy w rozumieniu art. 4 ust. 1 ustawy „Prawo przedsiębiorców”;
• osoba fizyczna prowadząca na własny rachunek działalność zarobkową, nawet jeśli nie jest przedsiębiorcą w rozumieniu tej ustawy;
• osoba prawna;
• jednostka organizacyjna, która nie ma osobowości prawnej, ale której przepisy przyznają zdolność prawną.

W praktyce oznacza to, że spełnienie jednej z wymienionych przesłanek wystarcza do zakwalifikowania danego podmiotu do tej kategorii. Nie jest konieczne jednoczesne prowadzenie działalności gospodarczej i posiadanie osobowości prawnej. Istotne jest natomiast to, jaki status ma dany podmiot oraz, w przypadku osoby fizycznej prowadzącej działalność, czy działa samodzielnie i zarobkowo, na własny rachunek.

Pojęcie pełni funkcję porządkującą. Pozwala przepisom Ordynacji podatkowej posługiwać się jednym określeniem wobec różnych rodzajów uczestników obrotu i stosunków podatkowych. Dzięki temu zakres praw, obowiązków lub mechanizmów przewidzianych w konkretnych regulacjach może być odnoszony do całej grupy podmiotów wskazanej w definicji, bez każdorazowego wymieniania jej członków.

Znaczenie praktyczne tej kategorii zależy od przepisu, w którym została użyta. Przy ocenie, czy dana osoba lub jednostka jest podmiotem kwalifikowanym, należy ustalić jej formę prawną, a w przypadku osoby fizycznej także charakter prowadzonej działalności i jej relację do przepisów „Prawa przedsiębiorców”. Sama nazwa podmiotu lub sposób jego funkcjonowania w obrocie nie przesądza jeszcze o spełnieniu ustawowych przesłanek. Terminem tym należy posługiwać się wyłącznie w znaczeniu nadanym mu przez Ordynację podatkową.